نوشته شده در شنبه 1387/11/19 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

توجه به ایجاد زیر ساخت های میراث فرهنگی و گردشگری اگر چه دربعد از انقلاب شکوهمند ایران بسیار چشمگیر بوده است ولی توسعه شتابزده شهرها و مناطق بکر باعث شد که تخریب آثار و محوطه های باستانی و گردشگری فراوانی را شاهد باشیم که این ضعف نه تنها مربوط به انقلاب ملت ایران نیست بلکه مربوط به ضعف و ناکارآمدی مدیرانی است که در این حوزه مهم جزیره یی تصمیم گرفتند.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اشاره به تعریف فلاسفه از انقلاب گفت: انقلاب در لغت به معنی زیر و رو شدن یا پشت و رو شدن است، فلاسفه انقلاب را اینگونه بیان می نمایند که ذات و ماهیت یک شیی لزوماعوض شده باشدو در نگاه جامعه شناسان انقلاب به معنای دگر شدن است حتی نباید بگوییم دگرگون شده زیرا دگرگون شدن یعنی اینکه گونه و کیفیتش جور دیگر شود. به عوض باید بگوییم دگر شدن یعنی تبدیل شدن به موجودی دیگر. انقلاب در ایران دگر شدن جامعه ایرانی بود .

مجتبی گهستونی افزود: انقلاب اسلامى ایران بى‏شک پدیده‏اى نوظهور در قرن حاضراست. انقلابى که باعث ایجاد تحولاتی در معادلات سیاسى دولتهاى جهان پدید آورد. به همین نسبت در داخل کشور نیز تحول رنگ دیگری به خود گرفت که این تغییر و تحولات نیز مثتثنی از حوزه میراث فرهنگی و بعدها گردشگری نبود.

وی بیان کرد: ایران کشور کم سابقه یی نیست. تمدن عظیم ایران ریشه یی بسیار عظیم دارد که به لحاظ اهمیت از دیگر تمدن های بزرگ دنیا نقش کمتری ندارد. به همین دلیل توسعه میراث فرهنگی در بعد از انقلاب در دستور کار قرار گرفت یک امر عادی بوده است که متاسفانه عده یی با دریافت های غلط خود از باورهایی که به هیچ وجه میراث گذشتگان و آیندگان را نفی نمی کرد با اقدامات متحجرانه خود ریشه به تیشه میراث فرهنگی زدند.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی ایران هیچ گاه حفظ میراث فرهنگی را منکر نمی شود گفت: اگر چه در پیش از پیروزی انقلاب هیچ نهاد عریض و طویلی برای نجات بخشی و حفاظت از آثار و محوطهای تاریخی وجود نداشت اما پس از انقلاب که سازمان میراث فرهنگی تشکیل گردید می طلبید که مسئولین به نحو مطلوبی به وظیفه خود عمل می نمودند.

نوشته شده در دوشنبه 1387/11/14 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

نوشته شده در یکشنبه 1387/10/29 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

حذف عمدی نام ” داریوش“‌ از ضریح دانیال نبی (ع) در شوش- خوزستان

اداره اوقاف یا هیات امنا دانیال نبی (ع ) در شهرستان شوش، نام داریوش را در شعری که بر روی ضریح این پیامبر بزرگ مزین بوده است را محو کرده اند.   این اقدام از طرف هر کس که انجام شده باشد را نمی توان توجیه نمود چرا که در این شعر به شکوه و عظمت شوش در دوره داریوش اشاره شده است و كاری بس سخیف و در جهت کورنگ کردن ارزش های ملی و تاریخی است.

نوشته شده در یکشنبه 1387/10/29 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

جمعه گذشته ۲۷ دي ماه اين وبلاگ توسط مزدوران به وطن هك گرديد و بسياري از مطالب وبلاگ و نظرات دوستان عزيزم از بين رفت.

اما بنا به رسالت خطير اين وبلاگ جهت اطلاع رساني فرهنگي به ياري مزدا اين نفوذ رفع گرديد و در آينده اي نزديك به كار خود ادامه خواهد داد.

نوشته شده در شنبه 1387/10/28 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

جستاری در شناخت موبدان از گذشته تا حال

اشوزرتشت در3746 سال پیش برای رسیدن به حقیقت و دور از هرگونه تعصب در عالم اندیشه به پژوهش پرداخت تا فراهورایی خویش را یافت و با «او»ی یکتا و بی همتا ارتباط برقرار کرد و به حقایقی بسیار پی برد که در عصر نانوتکنولوژی نیز که دانش بشری چندین میلیون برابر بیش از دانش دوران پیامبر است، بسیاری از اوستاشناسان و اندیشمندان و بخردان را شگفت زده کرده است. سه اصل زندگی بخش پیامبر ما، بنیاد اندیشه ها را سامان بخشید و «نیکی» آن دسته از رفتارهایی شناخته شده، که خوشبختی را برای دیگران فراهم نماید. و بر پایه خرد (منه ) و وجدان (دائنه) به انجام رسد و به دروگ (دروغ ) آلوده نشود و از جاده اشویی (راستی وپاکی)خارج نشود. بی تردید می دانیم که این فرمول در همه موارد صادق است که «باورها» ست، که «خلق وخو و اخلاق و رفتار» می سازد و «اخلاق» قانون مینویسد و قانون حدود «آزادی» و امنیت را تعریف می کند و «عدالت»  برقرار می نماید

می دانیم که همه اندیشه های بشر از این سه دسته مهم خارج نیست :

1.«اندیشه ها یا باورهای واقعی» یا «رئالیستی» که بر حقایق و واقعیات تکیه دارد.(علم و دانش نیز بدنبال شناخت و اسقرار این دسته از اندیشه هاست. )
2.«اندیشه های فرا واقعی» که انسان را پروازکردن می آموزد و تعالی بخش و انسانیت گستر و سپنته من ساز است.
3.«اندیشه های فرو واقعی» که قومی و گروهی و فرقه ای فکر می کند و انسان را از آدمی زیستن دور می گرداند و بال و پرانسان را می شکنند و فرومایگی می آموزد و دیو و اهریمن سازاست.    

یکی از برترین آموزشهای اشوزرتشت که در گاتاها کتاب آسمانی زرتشتیان برای نخستین بار مطرح شد و توسط انجمن مغان به ریاست پیامبر و پس از ایشان توسط «موبدان بزرگ» پی گیری شد تا انسان ها را به راه راستین تشخیص نیک از بد و راست از دروغ بیاموزد، تا راه شناخت و انتخاب راههای فرا واقعی و انسان ساز را آموخته و جایگزین اندیشه های فرو واقعی و اهرمن ساز هدایت نماید، ایمان به «اهورامزدا» بر اساس شناخت «اشا» و ایجاد «عشق راستین»  در رسیدن به دانای کل و پیمودن راه های رسیدن به «سپنته من» شدن بود که این مجموعه «هفت امشاسپندان»، «هفت پایه عرفان زرتشتی » نامیده شد و در باور و فرهنگ ایرانی به صورت «هفت شهر عشق » و «هفت خوان رستم» به زندگی خود ادامه داده و امروزه نیز اندیشمندان و بخردان بدنبال آموزش و پرورش از این طریق راستین می باشند.
اشوزرتشت با شناخت درست خداوند یکتا و بی همتا ، او را اهورامزدا یعنی هستی بخشی ابر دانا شناخت و نام نهاد و درک کرد که هرپدیده ای که درجهان حادث می شود، حاصل عمل کرد قانون دقیقی است که «اشا» نامیده می شود. و به انسان آموخت که با بهترین ابزاری که در دست دارند باید بدنبال کسب دانش باشند تا این قوانین بسیار دقیق حاکم بر طبیعت را بشناسند و با آن هماهنگ گردند تا هم خود و هم جامعه انسانی را از ورطه نیستی و نابودی نجات بخشیده، در مسیر تعالی و تکامل و انسانی زیستن و سپنته من شدن رهنمون شوند. انجمن مگان با شناخت اندیشه های والای پیامبر آریایی خویش، به این آگاهی رسید که هر روز دارای پنج گاه ( فرصت) است که هر بهدین میتواند با شناخت این گاه ها و با تکیه بر نیروی لایزال اهورامزدا و استفاده بهینه کردن از مفاهیم نام روز، با سرودن کلمات مانتره اوستا و آموختن مفاهیم اهورایی آن و با احساس مسوولیت و برنامه ریزی و همگام و همراه شدن با همه نیکان و اشونان جهان و دوری کردن از دروگوندان و آگاه کردن نادانان، می تواند بهترین زندگانی را که شایسته ستایش است از برای خود فراهم نماید.

اینک نوبت هرکدام از زرتشتیان پیر و جوان و خرد و کلان است که به این حقیقت پی ببریم که به راستی «راه در جهان یکی است و آن راه اشویی است». مفاهیم جشن اردیبهشت گان را که برخواسته از این نام نیک اشویی است را بدرستی بشناسیم و در تمام مراحل زندگی، منه (خرد) و دائنه (وجدان ) را فرا راه خود قرارداده، نیکی را از بدی بر پایه این ترازوی بسیار دقیق، از یکدیگر باز شناسیم و نیکی ستودنی را در پرتو راستی و شادی در زندگی اختیار کنیم و بکار بندیم.

به یاری اهورامزدا.

بی تردید، برای همازورشدن با اشون ها نخست بایستی «اشا» را شناخت و اندیشه های والای پیامبرمان اشوزرتشت را به درستی درک کرده درخود پرورش دهیم تا بتوانیم براستی «اشونان (راست کرداران )» را از «دروگ وندان(دروغ پرستان)» و «نادانان » تشخیص داده، باز شناسیم، تا شیفته اندیشه های به ظاهر پر زرق و برق  آنها نشویم و نادانان را آگاهی دهیم و دانش آموزیم تا دست آویز دروگوندان قرار نگیرند و به بی راهه کشانیده نشوند.

موبد در اوستا، مگ بد یا مغ . بد نامیده میشود. موبدان درطول تاریخ وظیفه فراگیری خط دین دبیره و خواندن  و از برکردن اوستا با صدائی خوش و آهنگین و شناخت و درک اصول و فروع دین زرتشتی و سنت ها و آداب و رسوم آئینی (مذهبی ) و آموختن دانش زمان و اداره بخش مينوی جامعه زرتشتیان به صورت انجمنی را به عهده داشته اند و درطول تاریخ با ازخود گذشتگی و فداکاری های بسیار توانسته اند که کتاب و سنت و فرهنگ زرتشتیان را به بهترین صورت ممکن از دستبرد حوادث نگاه دارند و پاسدار باشند و در حد امکان از آلوده شدن به فرهنگ های بیگانه نگاه دارند و اصالت آنها را حفظ نمایند. 

موبدان در قدیم برحسب کاری که داشته اند به چند گروه تقسیم می شدند:
1- موبدان ‹یزشن گر› یا اوستا خوان که 72 هات یسنا را از بر بوده اند و بدرستی سرایش می کردند و در اجراي آيين ها نهايت دقت و ظرافت را بكار مي بردند تا باورهاي گاهاني در ميان مردم درك و انتشار يابد.
2- موبدان ‹هیربد› که بر دانش دین و فلسفه پشت سنت ها مسلط بودند و بیشتر کار آموزش را به عهده داشتند.
3- دستوران که دارای معلومات عالیه بوده و می توانسته اند به پرسش ها و معضلات مذهبی پاسخ دهند و چون در زمان ساسانیان مورد مشورت پادشاهان بوده اند، واژه ‹دستور›  به مفهوم وزیر نیز بکار رفته است.

4- «اندرز بدان» در کتابهای پهلوی به موبدانی گفته می شود که کارشان نوشتن اندرزنامه ها و ایراد سخنرانیهای مذهبی و اخلاقی بوده و ارشاد و راهنمائی مردم به راه راست مزدا پرستی را به عهده داشته اند .
5- زرتوشروتمه ها Zaratoshtrutama که رياست انجمن مغان را به عهده داشته و تا مدتی پس از  درگذشت اشوزرتشت، اداره می نموده اند و از دانش و پارسائی کافی برخوردار بوده  و در نزد مومنین مقام والائی داشته اند.

طراحي اين شكل از مديريت انجمني توسط اشوزرتشت موجب شد كه در هميشه تاريخ كساني در انجمن موبدان باشند كه از دانش ديني در سطح بالاتري برخوردار بوده، و با عشق به اشويي، باتمام وجود در خدمت دين و فرهنگ باشند و مسوولانه از اصول و بن پايه ها پاسداري كرده، براي خود حقوقي اضافي قائل نشده، به اشوداد راضي باشند و منافع بهدينان را بر منافع موبدان برتري دهند. از مردم خمس و ذكات طلب نكرده و بهدينان را از وقف كردن مال در راه آتشكده ها و اماكن مذهبي باز دارند و به اشوداد در راه گاهانبار و داد و دهش در راستاي منافع عمومي تشويق نمايند و با از بركردن اوستا از روي خط دين دبيره، با غيرت و همت از كتاب و سنت پاسداري نمايند و هرگز از مردم دست و پابوس نسازند و همواره تكيه گاه و پشتوانه روحاني و مينوي جامعه بهدينان باشند و...

به گونه اي كه تاريخ نشان مي دهد كه  با وصفي كه موبدان چند هزار سال نسل اندر نسل، توليت پاسداري از دين و فرهنگ زرتشتيان را به عهده داشته اند، هرگز به خود اجازه ندادند كه دين را ابزاري براي رسيدن به اميال گيتوي خود قرار داده و دين سازي و دين بازي كنند. و از اين همه موبدان بزرگ تاريخ همانند تنسرها وكرتيرها و مهرآسپند ها و فرنبغ ها كه آمدند و رفتند، هيچ كدام كيش (مذهب) جديدي در دين زرتشتي بوجود نياوردند. به گونه اي كه «در هميشه تاريخ دين ما زرتشتي  و مذهب ما نيز زرتشتي بوده و مانده است» و به ياري اهورامزدا از اين پس نيز با شناخت اصول و فروع و دين باوري و دين آموزي انجمن موبدان و همازوري و دين ياوري ديگر بهدينان فرهيخته و فرزانه، همچنان استوار و يگانه خواهد ماند.

انتقاد نگارنده از سکوت محافل زرتشتی گری در ایران

نگارنده که از پژوهشگران کیش زرتشت است در پی سفرهای دراز مدت در نقاط مختلف کشور از جمله منطقه زرتشتی نشین یزد به این واقعیت تلخ پی برده که جامعه زرتشتی گری به واسطه وجود برخی از نااهلان و بی خردان که در لباس موبدی در آمدند از درون رو به اضمحلال گراییده شده است و از سویی دیگر برخی نویسندگان ایرانی مسلمان از جمله مجید نصیری خواه آگاهانه و خواه ناآگاهانه اقدام به نشر اکاذیبی پیرامون کیش و  آموزه های اشو زرتشت در کتب دانشگاهی می کنند و در این میان با موبدان بی خرد همگام می شوند. هر چند انجمن موبدان تهران با تلاشهای بی شائبه خویش در صدد خاموش کردن فتنه در این میان است اما خودخواهی برخی از این نااهلان وضعیت را در شهرستان های زرتشتی نشین وخیم کرده است.

دشمنان این مزر و بوم در انتظار وقوع اینگونه اختلافات درون گروهی در کیش بهی هستند تا تیشه بر ریشه زنند.

نگارنده در پی سفر به یزد ، متوجه این امر می شود که موبد فریبرز شهزادی (فرزند شادروان رستم شهزادی) از موبدان بزرگ و فرهیخته زرتشتی در پی انتصاب وی به عنوان نماینده انجمن موبدان تهران در یزد، به دستور سهراب فیروزفرد رئیس انجمن زرتشتيان يزد از آتشکده اخراج و از جمله دلايل آن، عدم نياز به ايشان در آتشكده ذكر مي شود.

در این میان نه رئیس انجمن زرتشتیان یزد حاضر به گفتگو می شود و نه شخص دیگری که موضوعی بسیار قابل تأمل و بحث بر انگیز است. حتی دکتر اختیاری نماینده اقلیت زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی هم در این باب سکوت اختیار و هیچ پاسخی نداده است.

حال این پرسش است که چرا انجمن موبدان با این همه اندیشه و سابقه نیک، اینگونه باید مورد بی حرمتی انجمن زرتشتیان یزد شود؟ چه دست هایی پشت کار است ؟؟؟

حال یا انجمن موبدان تهران دیگر مشروعیت لازم را در هدایت امور دینی ندارد و یا انجمن زرتشتیان یزد حاکمیتی جاودانه دارد و خودسرانه هر تصمیمی اتخاذ می کند.

گفتنی است که روسای انجمن های زرتشتیان در کشور مسوولیتی جاودانه دارند و تا لحظه مرگ عهده دار این سمت هستند.

در این خصوص علاقمندان و اندیشمندان نظرات خویش را در حمایت از موبد فریبرز شهزادی و اندیشه های تخریب گرایانه انجمن زتشتیان یزد و سکوت محافل مختلف را بنویسند.

نوشته شده در شنبه 1387/07/20 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

تمام شرايط براي انجام مطالعات باستان شناسي از سوي  سازمان قطار شهري براي سازمان ميراث فرهنگي كه مسئول شناسايي هرمز اردشير مي باشد فراهم است اما اين سازمان وقت شكني مي كند.

مجتبي گهستوني سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاريانا خوزستان گفت: در جلسه اي كه از سوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاريانا خوزستان با مدير عامل قطار شهري اهواز برگزار شد ضمن حمايت اين انجمن از پرو‍‍‍ژ قطار شهري خواهان شفافيت در موضع گيري سازمان قطار شهري در خصوص محوطه هاي باستاني در مسير قطار شهري شديم كه با توجه به توضيحات مبسوط مدير عامل قطار شهري متوجه گرديديم كه اين سازمان از سال گذشته تاكنون تمام وظايف خود را براي تسريع در گمانه زني باستان شناسان در مسير قطار شهري به كار گرفته ولي سازمان ميراث فرهنگي پس از 6 ماه به اين وظايف خود عمل نمي نمايند.

وي افزود: قطار شهري با توجه به اينكه 200 ميليون تومان براي اختصاص به پژوهشكده باستان شناسي در نظر گرفته است و قول داده پس از حضور باستان شناسان تمام امكانات مورد نياز را فراهم نمايد و گرما را به سرما تبديل نمايند تا  آنان بدون هيچ گونه مشكلي در تابستان فعاليت كنند اما كارشناسان ميراث فرهنگي از حضور در اهواز خودداري مي كنند كه اين موضوع ضمن بي توجهي به تاريخ شهر اهواز تبديل به دغدغه جدي براي قطار شهري شده است.

سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاريانا خوزستان اظهار داشت: قطار شهري ضمن اينكه نظارت و اجرا در مطالعات باستان شناسي در 4 خط پروژه كه خط اول آن در دست اقدام است را بر عهده پژوهشكده باستان شناسي نهاده  اما هر بار با وجود معرفي گروه كارشناسان ، آنان از حضور در اهواز خودداري مي نمايند.

مجتبي گهستوني بيان داشت: بي شك تعلل سازمان ميراث فرهنگي در انجام مطالعات باستان شناسي ضمن خيانت به تاريخ اهواز ، در سلب آرامش براي مديران شهري كه سعي مي كنند پروژه را بدون هيچ مشكلي به پيش ببرند موثر است.

و اين هم خبري از شوشتر:

نوشته شده در سه شنبه 1387/04/11 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

به نقل از وبلاگ انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش:

برای در امان ماندن از تخريب‌ها،
پايه‌ستون‌های دروازه‌ی شرقی كاخ آپادانا مدفون شدند

نوشته شده در یکشنبه 1387/04/02 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

در شمال شرقي شهر اهواز و در مسير جاده اهواز به شوشتر محوطه يي 40هکتاري وجود دارد که پس از خاکبرداري و تسطيح اراضي به محوطه يي ظاهراً هفت هکتاري منتهي مي شود که بقاياي يک شهر تاريخي پيش از اسلام است. کشف مقاديري سفال، سنگ هاي صيقل يافته، ديوار هاي خشتي، آثاري از معماري و تپه هايي که تسطيح شده اند گواه از وجود شهري مي دهد که در دل زمين وجود دارد. به رغم اينکه در سال 1380گمانه زني هايي انجام گرفته و باستاني بودن محوطه محرز شده است اما تاکنون اقدام جدي براي نجات بخشي آن و شناسايي هرچه بيشتر اين محوطه صورت نگرفته است. با آنکه برخي از باستان شناسان از وجود شهري مدفون و تاريخي در اطراف شهر اهواز خبر مي دهند، اما اداره ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان از بررسي هاي بيشتر در اين باره خودداري مي کند.

داستان از اين قرار است که شرکت آب و فاضلاب خوزستان براي تامين کمبود آب مورد نياز شهرستان اهواز مصمم مي شود اين کمبود را از ناحيه گتوند تامين کند. بنابراين پروژه مزبور را به دو شرکت واگذار مي کند. لذا عمليات لوله گذاري از مردادماه سال 1378 آغاز مي شود. در مسير يادشده محوطه هاي بسياري قرار دارد که به دليل عدم درخواست از ميراث فرهنگي استان خوزستان و توجه نکردن اين اداره کل در مورد عملکرد و نحوه فعاليت اين دو شرکت پيمانکاري و همچنين عدم تخصص نيرو هاي انساني از يک طرف و از طرف ديگر گمنام بودن محوطه هاي تاريخي و همچنين فقدان تپه ها يا بناهاي تاريخي به شکل بارز، صدمات فراواني به محوطه هاي فرهنگي در طول مسير وارد شده که ميراث فرهنگي وقت از چند و چون آن بي اطلاع بوده است.

اوايل سال 1380 پس از انجام گمانه زني هاي باستاني در محوطه يي 40 هکتاري در شمال شرقي شهر اهواز و در مسير جاده اهواز به شوشتر ، آثاري از دوره هاي ساساني و سلجوقي در اين محوطه کشف شد که نشان مي داد در اين فضاي هفت هکتاري شهري مدفون از ايران باستان وجود دارد. در آن زمان اين محوطه باستاني با آنکه از سوي کارشناسان واحد پژوهش اداره ميراث فرهنگي استان خوزستان يک محوطه باستاني عنوان شد، اما اکنون و پس از گذشت نزديک به هفت سال علاوه بر آنکه هنوز مورد کاوش هاي بيشتر قرار نگرفته است، با ساخته شدن نيروگاه شماره 2 زرگان توسط شرکت صبا قرار است براي هميشه فراموش شود. به گفته باستان شناسان درباره اين محوطه باستاني در مجاورت شهر اهواز چند نظريه مطرح شده است که از مهم ترين آنها مي توان به اين نکته اشاره کرد که در طول تاريخ «مادرشهر»هايي وجود داشته اند و در کنار آنها شهرهاي کوچک شکل گرفته اند. بقاياي اين محوطه تاريخي نشان مي دهد اين محوطه به طور حتم شهري کوچک در کنار شهري بزرگ بوده است.بر همين اساس عده ديگري عقيده دارند اين شهر ناشناخته بخشي از شهر اهواز قديم يا همان هرمز اردشير است که گرچه باستاني بودنش تاکنون به اثبات رسيده، اما تاکنون پرونده ثبتي براي آن تهيه نشده است.

بنا بر اظهارات افراد بومی، قبرستانی قدیمی در جوار نیروگاه زرگان قرار داشته که گوردخمه هایی از آن پدیدار بوده است که در حال حاضر هیچ اثری از آن قبرستان نیست که در این خصوص نیاز به کاوش و گمانه زنی دارد.

در پرسشی که از واحد حفظ و احياي اداره ميراث فرهنگي خوزستان شد درباره اينکه وظيفه به ثبت رساندن اين محوطه تاريخي با کيست؟  تنها اين جواب داده شد که به دليل آنکه تاکنون واحد پژوهشي اين اداره گزارشي درباره ميزان ارزش تاريخي اين محوطه به اين واحد ارائه نکرده، بنابراين هنوز اين محوطه به ثبت نرسيده است.

اعتقاد داریم که نجات بخشي اين محوطه وسيع بايد در دستور کار فوری واحد پژوهشي سازمان ميراث فرهنگي قرار بگيرد. اين در حالي است که به رغم اصرار افکار عمومي و تشکل هاي دوستدار ميراث فرهنگي براي کاوش و نجات بخشي شهر هرمز اردشير هيچ تلاش جدي صورت نگرفته است اما بايد اظهار داشت سازمان ميراث فرهنگي خوزستان تاکنون نه تنها هيچ تلاشي براي نجات بخشي هرمز اردشير انجام نداده بلکه هيچ برنامه اي براي انجام کاوش در محوطه باستاني زرگان در دستور کار قرار نداده است چرا که هم اکنون يک شرکت خصوصي با ايجاد پايه هاي بتوني، محدوده نيروگاه را نيز مشخص و با استقرار چند دستگاه کانتينر و تجهيز کارگاه، مقدمات تخريب اين محوطه بزرگ باستاني را آغاز کرده است.

مجتبی گهستونی، سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان

**************************

عکس ها: مهران شهرستانی ۲۲/۲/۸۷

برای بهتر دیدن عکس ها بر روی انها کلیک کنید

نوشته شده در دوشنبه 1387/02/23 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

در سالهاي اخير ميزان تخريب ابنيه تاريخي در استان خوزستان شدت گرفته است كه سازمان هاي ذيربط مسوول مستقيم آن هستند.

در تصاويري كه مشاهده مي كنين تنها چند عكس از جسارت به محوطه باستاني شوش است كه در سال جديد به بازديدكنندگان پيشكش مي گردد. 

*********************************************************************

نقل قول از سايت خبري وزارت نيرو:

قديمي ترين و مهمترين سازه تاريخي آبي كشور و جهان به نام تصفيه خانه چغازنبيل در شهرستـان شوش و در كنـار زيگـورات چغـازنبـيل قـرار دارد.
به گزارش خبرنگار سایت خبری وزارت نیرو ، در این تصفیه خانه با استفـاده از قـانـون فيـزيـكـي ظـروف مرتبـطه و مصالحي مناسب شامل قير و و آجر و سطوح شيب دار كه هم اينك نـيـز در تصفيه خانه هاي جهان استفاده مي شود آبي را كه از رودخانه كرخه در 45 كيلومتري آن كشيده بودند ( كانال روباز ) تصفيه مي کرد .
بر اساس این گزارش ، حجم مخزن 350 متر مكعب ، ابعاد حوضچه فوقاني 9 × 6/7 متر و عمق 60 سانتي متر ، ظرفيت حوضچه فوقاني 5/4 متر مكعب ، تعداد حفره هاي حد فاصل مخزن و حوضچه 9 عدد، ابعاد حفره (مجرا) 15 × 80 سانتي متر كه هر كدام 80 سانتي متر از ديگري فاصله دارد، از مشخصات قدیمی ترین تصفیه خانه دنیا است.
روش تصفیه به این صورت است که آب ابتدا وارد مخزن شده سپس با استفاده از 9 مجراي ارتباطي شيب دار، آب تصفيه شده به حوضچه فوقاني براي استفاده منتقل مي شد.
اين قانون كه با نام ظروف مرتبطه توسط پاسكال فرانسوي به جهانيان معرفي شد عملاً 3000 سال پيش از آن توسط ايلاميان مورد استفاده قرار گرفته است .
چغازنبيل در 45 كيلومتري جنوب شرقي شوش قرار دارد و يكي از چهار سازه تاريخي كشورمان است كه در فهرست يادمان هاي جهاني بشريت در يونسكو به ثبت رسيده است . اين مجموعه تاريخي در زمان اونتاش گال شاه ايلام ميانه بين سال هاي 1275 تا 1240 پيش از ميلاد ساخته شده است .

******

تحريف اولين تصفيه خانه آب جهان در معبد چغازنبيل توسط سازمان ميراث فرهنگي خوزستان به محلي براي دفع سيل آبهاي فصلي مي تواند بازتاب گسترده اي به دنبال داشته باشد.

راهنماي جديد سازمان ميراث فرهنگي خوزستان- عكس ۱۵/۱/۸۷

راهنماي قديم سازمان ميراث فرهنگي خوزستان - عكس بهمن ۸۵

حال مي بايست سازمان ميراث فرهنگي در تحريف اين مكان پاسخ جامع و كافي بدهد.

********************************************************************

نوشته شده در شنبه 1387/01/17 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

نوشته شده در دوشنبه 1386/12/20 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

در این سالهای اخیر درصد آسیب به ابنیه و محوطه های تاریخی کشور رو به افزایش گذاشته است و سارقان اشیاء عتقیه گوی سبقت را از هم ربوده اند. آبگیری سد سیوند که منجر به آبگیری تنگه بلاغی شد، نمونه ای از تخریب عمدی و جسارتی بزرگ به سابقه تاریخی کشور بود. مسوولان امر در سکوت هستند و مردم در خواب غفلت !! چه می شود این مردمان را.

آیا براستی ما وارث تمدن کهن پارسی هستیم؟

اگر با سعه صبر اخبار میراث فرهنگی کشور را جستجو کنیم، میزان آسیب و تخریب را به وضوح و روشنی می شود دید. از جمله مناطقی که دست های پشت پرده سعی در تخریب آن هست، محوطه باستانی شوش است.

نوشته شده در چهارشنبه 1386/10/19 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

این هم نمونه دیگری از اندیشه های اهریمنی دشمنان ایرانیان:

.... اکنون به قومی می رسیم به نام موالی که در میان امت اسلام به سر می برند و قوم فارسی نام دارند. گوش کن زیاد، این مردم را باید ذلیل کرد. باید به همان روشی که عمربن خطاب آنها را می کوبید، طوری کوبیدشان که هرگز نتوانند سربردارند. اینها جز با سیاست عمربن خطاب اداره شدنی نیستند.... در جبهه ها آنها را در صف مقدم جنگ بگمار تا زودتر از دیگران هدف حمله های دشمن تازه نفس قرار گیرند.... سعی کن هر چه دشواری و عذاب باشد، نصیب این اعاجم( ایرانیان) شود. کاری کن که سنگینی بارها بر دوششان هر چه بیشتر فشار آورد، زیرا اگر جز این باشد، هوای عصیان خواهند کرد.

مراقب باش هر قدر هم این اعاجم صالح و متقی باشند، بر صفوف جماعت پیش نمازی نکنند و در نماز جماعت در صف نخست قرار نگیرند..... در چندهم در فقه و قرآن دانشمند باشند بر مسند داوری ننشینند و در هیچ شهری از شهرهای اسلام، والی یا حاکم نشوند و در معابر هر چند هم مقامشان بالا باشد، بر عرب هرچند هم پست باشد، تقدم نجویند. در ازدواج، حق زناشویی با زن عرب نداشته باشند، اما مردان عرب حق همسری با زنان فارسی را داشته باشند.

به هر حال زیاد، از همین امروز که این نامه به دستت می رسد، این عجم ها را هر چه بیشتر ذلیل کن، به آنها توهین کن، آنها را از پیشگاهت دور بدار، از آنان در امور جاری کمک مخواه، به درخواستها و نیازهایشان توجه نکن...............

به نقل از:

کتاب ناسخ التواریخ مورخ الدوله - صفحه ۸۶ به بعد

نوشته شده در شنبه 1386/08/05 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

اکنون پس از چند زمانی که تب آبگیری سد سیوند هم فروکش کرده است، تصمیم گرفتم واژگان پارسی را در وبلاگم بیاورم تا پیش از آنکه ایرانیان در اندیشه نگهبانی از بناهای کهن خود باشند، بتوانند از واژگان پارسی بجای واژگان تازی استفاده کنند. همه نوشتارها از وبلاگ " پارسی سخن بگوییم" برداشت شده است.

تازی	پارسی	تازی	پارسی
خداحافظ	خدانگهدار یا بدرود	احسنت، براوو(فرانسه)یاباریکلا	آفرین
		بسمه تعالی	به نام خدا

تازی	پارسی	تازی	پارسی
شمسی	خورشیدی	استدعا می کنم	خواهش می کنم درخواست می کنم
وطن	میهن	شب بخیر	شب خوش
سئوال کردن اسم شما چیست؟	پرسیدن نام شما چیست؟	روز بخیر	روزخوش

تازی	پارسی	تازی	پارسی
جمعه	آدینه	ابن سینا	پور سینا
الی یا لغایت	تا	عید نوروز	جشن نوروز
زلزله	زمین لرزه	مخصوص	ویژه
طبیب	پزشک	صحبت	گفتگو
کبیر	بزرگ	خاتمه، انتها یا منتهی	پایان - ته

قبل از	پیش از	زراعت یا زارع	کشاورزی یا کشاورز
بعد از	پس از	طفل - اطفال	کودک - کودکان
علم	دانش	حمایت	پشتیبانی
عالم	دانشمند	فکر	اندیشه
قسم	سوگند	حامله	آبستن - باردار
محقق	پژوهنده یا پژوهشگر	معلم	آموزگار
تحقیق	پژوهش	محصل	دانش آموز

تازی	پارسی	تازی	پارسی
راجع به	درباره	عفو	بخشش
ضعف	سستی - ناتوانی	اطاعت	پیروی - فرمانبرداری
وسط	میان یا میانی	صبح	بامداد
نصف	نیم  یا نیمه	محافظ	نگهبان
طبخ	پختن	امتحان	آزمون
مطبخ	آشپزخانه	محترم	ارجمند - گرامی
واقعه یا اتفاق	رویداد یا رخداد	نهایی	پایانی
حادثه	پیشامد	سعادت	بهروزی - خوشبختی

90 واژه دوم    90 واژه سوم
90 واژه چهارم   90 واژه پنجم
90 واژه ششم   90 واژه هفتم
90 واژه هشتم   90 واژه نهم
90 واژه دهم   90 واژه یازدهم
90 واژه دوازدهم   90 واژه سیزدهم
90 واژه چهاردهم   90 واژه پارنزدهم
90 واژه شانزدهم   90 واژه هفدهم
90 واژه هجدهم    90 واژه نوزدهم
90 واژه بیستم    90 واژه بیست و یکم
90 واژه بیست و دوم     90 واژه بیست و سوم
90 واژه بیست و چهارم     سیاهه الفبایی برابرها

نوشته شده در شنبه 1386/04/16 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

بلاخره پس از گمانه زني هاي فراوان ، سد جنجال آفرين سيوند بدستور رئيس جمهوري اسلامي ايران در تاريخ ۳۰/۱/۸۶ خورشيدي آبگيري شد. اين سد كه مشرف بر تنگه بلاغي ايجاد شده با صرف چندين ميليارد تومان از سال ۱۳۷۱ در دست ساخت بوده است.

رفته رفته بقاياي آثار بجا مانده از حكومت هاي مختلف در ادوار گذشته كه در اين منطقه كشف شده بودند به زير آب مي رود تا درسي براي آيندگان باشد.

موضوع آبگيري سد سيوند، موضوع تازه اي نيست ليكن براي نسل ما تازه است. اگر سيري كوتاه به گذشته تاريخ ايران زمين داشته باشيد متوجه مي شويد كه هر از چند گاهي مملكت، فداي تصميم گيري غلط قومي كوچك مي شود و بدين ترتيب تاريخ تكرار مي شود اما با جلوه اي نو و تازه.

حال در طنز و فكاهي حكايت شده كه با آبگيري سد سيوند، رفته رفته بر اثر ايجاد رطوبت از سد، بقاياي پاسارگاد و در سالهاي متمادي تخت جمشيد مورد تهديد قرار مي گيرد.

نكته اي كه قابل تامل است اين است كه مردم ما بخصوص جوانان بايد به آينده بينديشند و به پيروي از يك ترانه قديمي كه مي فرمايد: آب از چشمه رفته   ديگه بر نمي گرده

هر شخص و يا تشكيلاتي هم كه مدافع آثار كهن و فرسوده اين آب و خاك هستند بايد آستين همتشان را بالا بزنند و رو در روي اهريمنان بايستند و از آثار پاسداري كنند !!!!

تازه دارم درك مي كنم صحبت آقاي صادق محمدي رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان در روز ۳۰/۱/۸۶ .  ايشون در خصوص آقاي مشاعي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي كشور مي گفت: من با آقاي رحيم مشاعي همكار بودم و ايشان را نزديك مي شناسم . وي شخص مومن و متهدي نسبت به حفظ آثار تاريخي كشور است. از اين كلام مي توانيم به اين نتيجه برسيم كه تصميم گيري آبگيري سد سيوند، تصميمي بس خردمندانه بوده است.

به هر حال به همه دست اندركاران خسته نباشيد عرض مي نمايم و اين شعار را سرلوحه زندگي خود قرار مي دهم: انرژي هسته اي حق مسلم ماست

تا ديداري ديگر، بدرود

نوشته شده در شنبه 1386/02/01 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

خبرگزاري ميراث فرهنگي_گروه ميراث فرهنگي_خبرنگار اعزامي_حسن ظهوري:سد سيوند ساعت 15 و 40 دقيقه امروز پنجشنبه ،30 فروردين 86 با حضور جمعي از مسئولان كشور و مقامات وزارت نيرو، به طور رسمي آبگيري شد.

نوشته شده در شنبه 1386/02/01 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

نوشته شده در شنبه 1386/02/01 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

نوشته شده در شنبه 1386/02/01 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

در آستانه سفر رئيس جمهوري به استان فارس و افتتاح چندين پروژه و بازديد غير منتظره از بناي تخت جمشيد كه بازتاب جهاني در پي داشته است ، آيا رئيس جمهوري دستور آبگيري سد سيوند را خواهد داد؟

وي كه با بازديد از تخت جمشيد حمايت خود را از ابنيه تاريخي نشان داده است چگونه همت به تخريب اين ابنيه تاريخي مي بندد و نسبت به اعتراض هاي گسترده نهادهاي غير دولتي و دوستداران ميراث فرهنگي بي تفاوت خواهد بود؟؟؟؟

در اين خصوص خواستار نظرات دوستان هستم.

در زير تصاويري از حضور رئيس جمهور در تخت جمشيد را نشان مي داد كه از خبرگزاري ايسنا برداشت شده است:

نوشته شده در چهارشنبه 1386/01/29 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

۱۳۸۶/۱/۲۸ - 10:51:00

خبرگزاري ميراث فرهنگي _ گروه ميراث فرهنگي_همزمان با اعلام خبر آبگيري سد سيوند در سفر رئيس جمهوري به استان فارس، تونل تخليه آب سد به منظور آبگيري در حال بسته شدن است و به زودي ، آب در پشت سد جمع مي‌شود.

نوشته شده در سه شنبه 1386/01/28 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

۱۳۸۶/۱/۲۶ - خبرگزاري ميراث فرهنگي

نوشته شده در دوشنبه 1386/01/27 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

به رغم مخالفت‌ها--آب‌گيري سد سيوند آغاز شد

دوستداران ميراث فرهنگي:

در پلا‌كارد نصب شده در محوطه سد آمده: به دليل سيلا‌ب ، سد در حال آبگيري است

عكس‌‌هاي گرفته شده از سد سيوند در 12‌فروردين از افزايش آب پشت سد به صورت غيرمعمول خبر مي‌‌دهد

يك مسوول ارشد ميراث فرهنگي: آغاز آب‌گيري سد را تاييد يا تكذيب نمي‌كنيم

بقايي معاون سازمان ميراث فرهنگي: پايان فروردين وضعيت آبگيري سد مشخص مي‌شود

قبادي نماينده مرودشت:آبگيري سد سيوند بلا‌مانع اعلا‌م شد

گروه جامعه، سليمان نوري: عصر روز گذشته پيامي كوتاه به سرعت بين دارندگان تلفن همراه رد وبدل شد كه بر اساس اين پيام فاجعه بزرگ ملي وتاريخي كه آگاهان عرصه فرهنگ وتاريخ ايران زمين وقوع آن را پيش بيني مي‌كردند به وقوع پيوسته و آبگيري سد سيوند آغاز شده است. اين خبر در حالي به سرعت در سطح كشور منتشر شد كه در ساعات مياني بعد از ظهر ديروز خبر گزاري كار ايران يا همان ايلنا هم خبر آغاز آبگيري اين سد را بر بروي خروجي خود قرار داد.بر اساس خبر قرار گرفته بر روي خروجي اين خبر گزاري از زمان آغاز بارندگي‌‌هاي پيش از نوروز مسوولان سد با اين بهانه آب‌‌گيري سد را به صورت غيررسمي آغاز كردند.اين مسوولان بر همين اساس اجازه ورود هيچ فردي را به محوطه اين سد نمي‌‌دهند و از ورود برخي دوستداران ميراث فرهنگي كشور براي بازديد از اين سد جلوگيري به عمل آورده‌‌اند. برخي‌NGO‌ ‌هاي دوستداران ميراث فرهنگي براي بازديد از اين سد در نوروز با پلاكاردي در محل ورود محوطه مواجه شدند كه روي آن نوشته شده بود: به دليل سيلاب سد در حال آب‌‌گيري است. بنابراين گزارش عكس‌‌هاي گرفته شده از سد سيوند در 12 فروردين‌‌ماه از افزايش آب پشت سد به صورت غيرمعمول خبر مي‌‌دهد و اين نظريه را به واقعيت نزديك مي‌‌كند كه سد سيوند بدون اطلاع مردم و مطبوعات، آب‌‌گيري شده است. بر اساس همين خبر مسوولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان فارس نيز از آب‌‌گيري قريب‌‌الوقوع سدسيوند اظهار بي‌‌اطلاعي مي‌‌كنند. ايلنا همچنين در خبر خود احتمال داده است كه سدسيوند توسط رييس جمهوراحمدي نژاد و در جريان سفر وي به استان فارس كه ابتدا قرار بود ديروز آغاز شود اما سپس به بعد از بازديد از استان اصفهان تغيير زمان داد به صورت رسمي گشايش يابد تا احمدي نژاد در برابر هواداران ميراث فرهنگي قرار گيرد.اين خبر در حالي بر روي خروجي خبرگزاري كار قرار گرفته وتوسط رسانه جديد ولاده پيام كوتاه به سرعت در سطح كشور منتشر شد كه تلاش خبرنگار ما براي تماس با مسوولان گوناگون ميراث فرهنگي براي پرسش در اين باره به پاسخ باقي ماند وتنها يكي از مديران روابط عمومي اين سازمان در پاسخ به سوال خبرنگار ما در اين باره گفت:ما هم اين شايعه را شنيده ايم اما هيچ اطلاعي از صحت وسقم آن نداريم وبر اين اساس تاييد يا تكذيب نمي كنيم. وي افزود‌: وظيفه ما اعلام وضعيت منطقه از لحاظ شرايط باستاني وامكان آبگيري يا عدم آبگيري سد بوده كه از طريق قايم مقام سازمان اعلام شده است و ساير مسايل در حوزه وظايف ما نيست. وي در ادامه افزود: البته به عنوان يك دوستدار ميراث فرهنگي بايد بگويم كه بر اساس اطلاعات من هيچ كدام از مسوولان سازمان ميراث فرهنگي،گردشگري وصنايع دستي در جريان آبگيري سد سيوند قرار نداشته واز آن بي اطلاع هستند.گفتني است حميد بقايي قايم مقام سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري ديروزو قبل از انتشار خبر آغاز آبگيري سد سيوند در گفتگو با خبرگزاري مهر از جلوگيري از اّبگيري اين سد قبل از اعلام نظر كارشناسي خبرداده وگفته بود: تا اواخر فروردين ماه، نتايج مجموع نظارت كارشناسي در خصوص آبگيري سد به صورت مكتوب اعلام مي شود. وي همچنين عنوان داشته بود: براي آبگيري و يا انجام كارهاي عمراني در مناطق مختلف ابتدا اولويت‌هاي باستانشناسي در آن مكان بررسي خواهد شد و چنانچه منطقه اي داراي اين اولويت‌ها باشد و انجام كارهاي عمراني به ميراث فرهنگي لطمه وارد كند در اين صورت سازمان ميراث فرهنگي اجازه انجام فعاليتهاي عمراني را نخواهد داد. وي خاطر نشان كرد: چنانچه پس از بررسي كارشناسان مشخص شود كه منطقه داراي اولويت باستانشناسي نيست در اين شرايط انجام فعاليتهاي عمراني در حيطه وظايف سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نبوده و مي توان نسبت به انجام امورعمراني در منطقه اقدام كرد و مشكلي نيز ايجاد نخواهد شد.قايم مقام سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري تاكيد كرد: البته در مواردي نيز ممكن است پس از اعلام نظر كارشناسي مبني بر انجام امور عمراني به دليل مشكلات و مسايل فني اجرايي نشود كه اين امر ربطي به سازمان ميراث فرهنگي ندارد.بقايي گفت: نظارت كارشناسان تا امروز نشان دهنده اين امر است كه اولويت باستانشناسي در منطقه نيست و مشكلي براي آبگيري سد وجود ندارد البته نظارت موافق و مخالفي در مورد آبگيري سد سيوند وجود دارد كه سازمان تا پايان اين ماه با بررسي مجموع نظارت نظر قطعي و كارشناسي خود را نسبت به آبگيري اعلام خواهد كرد.بقايي اين سخنان را درحالي عنوان كرده بود كه دقايقي بعد همين خبرگزاري به نقل از علي اكبر قبادي،نماينده مردم مرودشت خبر از بلامانع اعلام شدن آبگيري سد سيوند داد. نماينده مردم مرودشت با اعلام اين كه آبگيري سد سيوند هنوز انجام نشده به مهر گفته بود: مساله آبگيري سد سيوند حل شده و مسوولان ميراث فرهنگي، آبگيري اين سد را بلامانع اعلام كرده‌اند. علي اكبر قبادي در اين گفت وگو همچنين گفته بود: مسوولان ميراث فرهنگي همچنين اعلام كرده‌اند كاوش‌ها و تحقيقات كارشناسان نشان داده است كه خطري متوجه مجموعه تاريخي پاسارگاد پس از آبگيري سد سيوند نيست.بر اين اساس برنامه ريزي لازم در خصوص آبگيري اين سد انجام شده است و زمان آبگيري اين سد توسط وزارت نيرو اعلام خواهد شد.نماينده مردم مرودشت در مجلس همچنين درباره موضوع آسيب رساندن رطوبت ناشي از آبگيري سد به مجموعه تاريخي پاسارگاد در اظهار نظري عجيب گفته بود كه بعد از آبگيري سد اين موضوع رسيدگي و رطوبت سنجي انجام خواهد شد.من به عنوان يك كارشناس آب، عقيده دارم آبگيري سد سيوند نه تنها هيچ اثر منفي بر مجموعه تاريخي پاسارگاد ندارد بلكه مزاياي زيادي براي توسعه گردشگري و ميراث فرهنگي منطقه خواهد داشت.اين مجموعه تاريخي از ابتداي ساخت در كنار رودخانه كر قرار گرفته بوده است و تا كنون رطوبت به آن آسيبي وارد نكرده است، بنابراين از اين پس نيز آسيبي وارد نمي كند. لازم به ذكر است در حالي خبر آغاز آبگيري سد سيوند منتشر شد كه به تازگي اعضاي سازمان‌هاي مردم نهاد اعتراض كتبي خود را نسبت به آبگيري سد سيوند به سازمان دفتر منطقه اي يونسكو در ايران ارايه كرده‌اند و مسولان يونسكو نيز براي پيگيري از برگزاري نشست مشتركي با حضور مسولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، اعضاي سازمان‌هاي مردم نهاد و نمايندگان يونسكو براي پيگيري اين موضوع خبرداده‌اند.گفتني است با آبگيري سد سيوند نه تنها مجموعه عظيم وباستاني پاسارگاد ومقبره كوروش مبدع نظام حقوق بشر در بين دولت‌هاي جهان با خطر نابودي روبرو خواهد شد بلكه حداقل 8 هزار اصله درخت 500ساله، هزاران هكتار مرتع و زمين مرغوب كشاورزي نابود خواهند ‌شد.

نوشته شده در یکشنبه 1386/01/19 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

شنبه 18 فروردين 1386 ساعت 21:51   - خبرگزاري آفتاب

خبرگزاري آفتاب: مخالفین آبگیری سد سیوند از وزارت نیرو و سازمان میراث فرهنگی به دادگاه شکایت خواهند کرد. محمدعلی دادخواه، ‌وکیل پایه یک دادگستری با اعلام این خبر به خبرنگار آفتاب گفت: این شکایت‌نامه هنوز تحویل دادستان مرودشت داده نشده اما قرار است روز دوشنبه بنده این شکایت‌نامه را به دادستان مرودشت جهت دستور موقت جلوگیری از آب‌گیری سد سیوند، ارائه دهم. 

وی با بیان این که شکایت‌نامه توسط شیرین عبادی، ‌خانم صباغیان و خود تنظیم شده است گفت: با توجه به نظریه 25 خرداد سال 85 اداره حقوقی قوه قضائیه، هر کس می‌تواند نسبت به جلوگیری از تخریب آثار باستانی اقدام نماید و شکایت خود را به مراجع قضایی ارائه دهد. به همین دلیل ما شکایتی علیه وزارت نیرو و سازمان میراث فرهنگی تهیه کرده و دوشنبه آن را به دادستان کل مرودشت تحویل خواهیم داد تا از آبگیری سد سیوند جلوگیری شود. 

این عضو برجسته کانون وکلا، پاساگارد را شناسنامه ایران دانست و افزود: باید از این میراث ارزشمد حراست شود و باید برای جلوگیری از تخریب آن عکس‌العمل نشان داد. 

گفتنی است بنابر اخبار منتشر شده آبگیری سد سیوند که به گفته کارشناسان منجر به تخریب پاسارگاد، آرامگاه کوروش می‌شود، به گونه غیررسمی و به بهانه بارندگی نوروز آغاز شده است و احتمال آن می‌رود که رئیس جمهور در سفر آتی خود به استان فارس آن را به صورت رسمی اعلام نماید. 

لازم به ذکر است که طبق قرار قبلی احمدی‌نژاد قرار بود شنبه به استان فارس سفر کند که احتمالا پس از بازدید از استان اصفهان این سفر آغاز می‌شود.

نوشته شده در یکشنبه 1386/01/19 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۶/۱/۸ - 9:55:00

تهران_ خبرگزاري ميراث فرهنگي _آمنه شير افکن_اعضاي سازمان هاي مردم نهاد اعتراض كتبي خود را نسبت به آبگيري سد سيوند به سازمان دفتر منطقه اي يونسكو در ايران ارايه كردند.

نوشته شده در شنبه 1386/01/11 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۵/۱۲/۱۲ - 13:30:00

نوشته شده در یکشنبه 1385/12/13 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

عکس ها از مهر و ماه (اختصاصی کميته نجات پاسارگاد)

نمای تنگه بلاغی از جلوی سد

دهنه تنگه بلاغی به سمت پاسارگاد (نمای جلوی سد)

نمای تنگه بلاغی  در جلوی سد (غارهای محل کشف آثار)

نمای جلوی دريچه خروج آب سد و تنگه بلاغی

نمای قسمتی از تنگه بلاغی و سد سيوند (قسمتی از محل کشف آثار)

نمای جلوی دريچه ی خروج آب سد

نمای جلوی سد سيوند

نمای جلو سد سيوند

نمای جلوی سد

دهنه ورود به تنگه بلاغی (پاسارگاد)

نمای پشت سد

کانال خروج آب پشت سد

نوشته شده در یکشنبه 1385/12/06 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

تاریخ انتشار، تهران: ۱۴:۵۳  ,  ۱۳۸۵/۱۱/۲۹

رئیس سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری در گفتگو با خبرنگار مهر ، در خصوص آبگیری سد سیوند گفت: پژوهشهای باستان شناسی در تنگه بلاغی به پایان رسیده و ادامه کار کاوش ضرورتی ندارد.

اسنفدیار رحیم مشایی افزود: مشکلی که هم اکنون در خصوص آبگیری این سد وجود دارد ، رطوبت حاصل از دریاچه پشت سد بر آثار تاریخی است که باید نتیجه این امر پس از بررسی های لازم مشخص شود.

مشایی تصریح کرد: از نظر سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری ، کاوش تمام شده و نیاز به کاوش مجدد وجود ندارد اما میزان اثر رطوبت بر آثار تاریخی ، بررسی خواهد شد و نتایج کارشناسی آن پس از پایان کار اعلام می شود و نمی توان زمان دقیقی برای پایان آن در نظر گرفت.

نوشته شده در دوشنبه 1385/11/30 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

18:39 - 28/11/85

خبرگزاري فارس: در اعتراض به آبگيري سدسيوند، يك شهروند تهراني فاصله 900 كيلومتري تهران تا پاسارگاد را پياده مي‌پيمايد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه اطلاع‌رساني نجات يادمان‌هاي باستاني، آرش جهانشاهي پياده‌روي خود را روز جمعه از آخرين ايستگاه متروي تهران آغاز كرده است.
بر پايه اين گزارش، وي قبل از حركت به بهشت زهرا رفت و با حضور بر مزار شهيد گمنامي، يك شاخه گل رز به وي اهدا كرد.

بر اساس برآورد جهانشاهي، با احتساب روزي 30 كيلومتر پياده‌روي، اگر اتفاقي رخ ندهد، وي نوروز به پاسارگاد خواهد رسيد و مراسم نوروز را در آنجا برگزار خواهد كرد.

نوشته شده در دوشنبه 1385/11/30 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۵/۱۱/۲۵ - 15:53:00

نوشته شده در شنبه 1385/11/28 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۵/۱۱/۲۵ - 14:14:00

نوشته شده در شنبه 1385/11/28 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

۲۵/۱۱/۸۵

نوشته شده در چهارشنبه 1385/11/25 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۵/۱۱/۲۵ - 11:56:00

نوشته شده در چهارشنبه 1385/11/25 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

  ۱۳۸۵/۱۱/۲۵ - 10:46:00

تهران_خبرگزاري ميراث فرهنگي_آمنه شير افكن_ گروهي از دوستداران ميراث فرهنگي و نهاد هاي غير دولتي حامي ميراث فرهنگي در اعتراض به ابگيري سد سيوند مقابل مجلس شوراي اسلامي تجمع كردند.

نوشته شده در چهارشنبه 1385/11/25 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

نوشته شده در یکشنبه 1385/11/22 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

به نقل از خبرگزاري ميراث فرهنگي كشور: ۱۸/۱۱/۸۵

نوشته شده در شنبه 1385/11/21 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

به نقل از خبرگزاري ميراث فرهنگي كشور: ۱۸/۱۱/۸۵

نوشته شده در شنبه 1385/11/21 ساعت توسط اسپيتمان

[  ] [ 5 ]

دوستان و سروران گرامي

با توجه به اينكه موضوع سد سيوند جنبه جدي تري به خود گرفته و با اعتراض هاي سازمان هاي غير دولتي در ايران و جهان تا كنون جلوگيري در راه اندازي اين سد نشده است. 

عنوان سد: سد سيبويه(سيوند) واقع در استان فارس   افتتاح: بهمن ۱۳۸۵

نوع سد: خاكي سنگ ريزه اي

ارتفاع از پي: ۵۷ متر               حجم مخزن: ۱۵۰ ميليون متر مكعب

آب قابل تنظيم سالانه: ۱۰۰ ميليون متر مكعب

سطح زير كشت: ۱۰۷۰۰ هكتار

منبع مطلب بالا از ويژه نامه مديريت منابع آب از روزنامه ايران

تاريخ :03/11/1385

ساعت : 11:13

وزير نيرو: سد سيوند هفته آينده آبگيري مي‌‏شود تهران- خبرگزاري كار ايران با اعلام نظر مثبت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور، سد سيوند هفته آينده آبگيري مي‌‏شود. به گزارش خبرنگار ايلنا، پرويز فتاح، وزير نيرو، در خصوص زمان آبگيري سد سيوند، گفت: تاكنون براي آبگيري سد سيوند در انتظار اعلام نظر سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بوديم كه جواب مثبت دادند و با اعلام رسمي اين سازمان، هفته آينده آبگيري سد انجام مي‌‏شود. فتاح, با بيان اين كه از آذر ماه 84, پنج بار آبگيري سد سيوند به تعويق افتاده است, هزينه ايجاد سد سيوند را 80 ميليارد تومان دانست و از ذكر عدم نفع آن خودداري كرد. وي، افزود: قرار است, وزارت نيرو با هزينه خود اقدام به ايجاد يك موزه در كنار سد سيوند كند. پايان پيام کد خبر: 388705

نوشته شده در جمعه 1385/11/06 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

به مناسبت سالروز درگذشت اَشو زرتشت،

5 دي ماه خورشيدي برابر با 11 دي ماه در گاه شماري زرتشتي

زندگي زرتشت

زرتشتيان چون به بقاي روح و فروهر نياکان خود باور دارند، پس از مرگ، علاقه زيادي به اينکه به سر مزار درگذشته بروند و شيون و زاري كنند، را ندارند، بنابراين براي زرتشتيان، اصولا مهم نبوده که اشوزرتشت در کجا دفن شده است.

بنا به مدارک و باور ديني زرتشتيان، اشو زرتشت ، از اوان کودکي نزد فردي به نام” برزين“ به فراگيري علوم زمانه پرداخت و با تفکر و تامل به باورهاي پدران خود شک کرد، و رسم ها و باورهاي آنان را ناآگاهانه تشخيص داد و زير سوال برد، و سال ها انديشيد که چگونه مي تواند اين نارسايي ها را برطرف کند، و حتي در علم پزشكي نيز کم و بيش آگاهي هايي به دست آورده بود. تا اينکه در سن بيست سالگي به کوه اطراف زندگي خود يعني کوه اشيدرنه ( oshidarene) که بيشتر آن را کوه سبلان مي دانند، پناه برد و دور از هياهو به مدت ده سال تمام، فکر کرد و انديشيد و در اسرار طبيعت غور کرده، با خداي خود راز و نياز مي کرد و در سن سي سالگي به پيامبري برگزيده شد، سپس با انرژي تمام از کوه پايين آمد و به ميان خانواده و مردم خود آمد(يسنا هات28-بند7) و کوشش کرد دين خود را به مردم بشناساند.

نخستين کسي که دين او را پذیرفت، پسرعموي او ميديوماه بود(گاتها هات 51- بند19) و سپس گروهي از خانواده او دين وي را پذيرفتند، تا اينکه پس از مدتي که در شهر خودش، بسياري از قدرتمندان( که منافع خود را با آموزش هاي او در خطرديده ) با او دشمني کردند، و وي توانايي گسترش دين بهي را نداشت و نمي توانست پيروان زيادي جمع نمايد  (يسنا هات46-بند 1 )

اشو زرتشت به همراه تعدادي از پيروان خود به سوي شرق هجرت نمود و خود را به ”سرزمين بلخ“ رساند که تحت فرماندهي پادشاهي به نام ويشتاسب يا گشتاسب شاه بوده است. وي به دربار اين پادشاه رفت و او و درباريانش را به دين خود دعوت کرد، گشتاسب شاه که خود مرد فاضلي بود، از دانشمندان دربار دعوت کرد که در حضور وي با اشو زرتشت جلسات بحث تشکيل دهند، اشو زرتشت اصول دين خود يعني دين مزديسني (مزداپرستي) را توضيح داد و آنها سخنان اشو زرتشت را شنیدند و سووالات بسياري مطرح کردند که همگي را پيامبر، پاسخ داد و بالاخره پس از چندين جلسه بحث و گفتگو همه حاضرين به درست بودن دين مزديسني پي برده و دين اشو زرتشت را پذيرفتند.
گشتاسب پادشاه، آتوسا زن او ، اسفنديار و پشوتن فرزندان گشتاسب، جاماسب و فره شوشتر دو برادر دانشمند و وزراي دربار پادشاه ایران و به تدريج بيشتر مردم شهر بلخ دين زرتشت را پذيرفتند، اشو زرتشت در اين هنگام 42 سال داشته است.

آرام، آرام و به تدريج دين زرتشت در سرزمين ايران و کشورهاي همجوار پيرواني پيدا کرد، تا اينکه، در سن هفتاد و هفت سالگي، اشوزرتشت در حالي که در آتشکده بلخ با تعدادي از پيروانش مشغول نيايش بوده است، با یورش لشگر تورانی ، توسط فردي توراني به نام «تور براتور» به شهادت مي رسد و هفتاد و دو تن از ياران زرتشت نيز در اين ميان به شهادت مي‌رسند.

نوشته شده در دوشنبه 1385/10/04 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

جشن شب چله، جشن بزرگداشت علم در دوران باستان است. نياكان ما، در 7000 سال پيش، به گاه‌شماري خورشيدي دست پيدا كردند و با تفكر و تامل دريافتند كه اولين شب زمستان بلندترين شب سال است.

دكتر «فريدون جنيدي»، بنيانگذار بنياد فرهنگي نيشابور و متخصص اسطوره‌شناسي و تاريخ باستان، گفت: اين جشن حتي در زمان حمله مغول و تركان بي‌تمدن هم برگزار مي‌شد.

استمرار و ادامه برگزاري اين جشن و جشن‌هاي امثال آن نشانه پيوند ناگسستني ايرانيان امروز با فرهنگ نياكان‌شان است. اما آنچه باعث تعجب انسان متمدن و پيشرفته امروزي است، چگونگي دستيابي ايرانيان باستان به گاه‌شماري است كه اين چنين دقيق طلوع و غروب خورشيد را بررسي كرده است.

نياكان ما هزاران سال پيش دريافتند كه گاه‌شماري بر پايه ماه نمي‌تواند گاه‌شماري درستي باشد. پس به تحقيق درباره حركت خورشيد پرداختند و گاه‌شماري خود را بر پايه آن گذاشتند. آنها حركت خورشيد را در برج‌هاي آسمان اندازه‌گيري كردند و براي هر برجي نام خاصي گذاشتند. آنها دريافتند كه اول پاييز و بهار روز و شب برابر و در اول تابستان روز بلندتر از شب است. آنها گاه‌شماري خود را بر اساس چهل روز، چهل روز تقسيم كردند. در فرهنگ ايرانيان و نياكان ما عدد چهل مانند عدد شش و دوازده قداست خاصي دارد. واژه‌هاي «چله نشستن»، «چل چلي» و در طبرستان واژه‌هاي «پيرا چله،‌ گرما چله» نشانه اهميت اين عدد در ميان فرهنگ ايراني است. آنها در اصل ماه را به چهل روز تقسيم كردند و نه ماه داشتند. اما پس از مدتي اين روزها به سي روز تغيير پيدا كرد و ماه سي روزه شد.

در شاهنامه آمده است: نباشد بهار و زمستان پديد نيارند هنگام رامش نويد

اين بيت اشاره به گاه‌شماري سرزمين‌هاي ديگر دارد. گاه‌شماري سرزمين‌هاي ديگر براي بهار و فصل‌هاي ديگر سرآغازي نداشتند و اين نشان مي‌دهد كه گاه‌شماري ايرانيان همواره كامل‌ترين گاه‌شماري بوده است. گاه‌شماري ايرانيان تا زمان دانشمند بزرگ خيام ادامه داشت. با ورود اسلام گاه‌شماري قمري اعراب نيز يكي از گاه‌شماري‌هاي مورد استفاده سرزمين ايران شد. وزراء ايراني خلافت عباسي هر پيشنهادي را كه براي اصلاح تقويم نياكان‌شان مطرح مي‌كردند از طرف پادشاهان عباسي رد مي‌شد. آنها مي‌گفتند اگر تقويم شما اصلاح شود باز به آيين و فرهنگ پيشين خود بازمي‌گرديد. اما در زمان خيام شرايط تغيير كرد. او در سن 28 سالگي هنگامي كه وارد دربار شاه خوارزم مي‌شد، شاه از جاي خود بلند مي‌شد و او را كنار خود مي‌نشاند. احترامي كه پادشاهان به خيام مي‌گذاشتند باعث شد دست او در اصلاح گاه‌شماري ايرانيان باز شود. با اصلاح گاه‌شماري بار ديگر فرهنگ و آيين ايراني زنده شد. سامانيان كه دوستار فرهنگ ايراني بودند، دانشمندان و وزرای ايراني را بدون ممانعت نگهبان مي‌پذيرفتند. اين نشانه فرهنگ غني ايراني است. ما شب چله را جشن مي‌گيريم تا ياد بزرگاني همچون خيام و نياكان دورتر از خيام را گرامي بداريم.

************************************************

همايش «کاوشی در شب چله» در دانشكده داروسازي دانشگاه تهران برگزار شد. در اين همايش دكتر «ميرجلال الدين كزازي» استاد زبان و ادبيات فارسي، به نقش ايزدمهر در مراسم شب چله و تقليد مسيحيان از اين آيين در شب كريسمس اشاره كرد. از دكتر كزازي تاكنون بيش از 38 كتاب و 80 مقاله به چاپ رسيده است.

متن زیر برگرفته از سخنرانی دکتر کزازی در این همایش است:

«شب يلدا، درازترين شب سال و يكي از بزرگترين جشن هاي ايرانيان است. ايرانيان همواره شيفته شادي و جشن بوده اند و اين جشن ها را با روشنايي و نور مي آراستند. آنها خورشيد را نماد نيكي مي دانستند و در جشن هايشان آن را ستايش مي كردند. در درازترين و تيره ترين شب سال، ستايش خورشيد نماد ديگري مي یابد. مردمان سرزمين ايران با بيدار ماندن، طلوع خورشيد و سپيده دم را انتظار مي كشند تا خود شاهد دميدن خورشيد باشند و آن را ستايش كنند. خوردن خوراكي ها و مراسم ديگر در اين شب بهانه اي است براي بيدار ماندن يكي از دلايل گرفتن جشن دراين شب زاده شدن ايزدمهر است.

مهر به معناي خورشيد است و تاريخ پرستش به سال ها پيش از زرتشت مي رسد. پس از ظهور زرتشت، اين پيامبر ايراني، داي بزرگ را اهوارمزدا معرفي كرد. ايزدان و بغان را به دو دسته اهورايي و ديواني تقسيم كرد. در باور زرشتي، بغان تيره اهورايي ستوده و تيره ديواني نكوهيده شود. در مهريشت اوستا آمده است: «مهر از آسمان با هزاران چشم بر ايراني مي نگرد تا دروغي نگويد.»

ايزد مهر در يكي از شهرهاي خاوري ايران از دوشيزه اي به نام ناهيد زاده شد. پس از مدت اندكي كشور به كيش مهرپرستي گرويد. مهرپرستي از مرزهاي ايران فراتر و به رم رفت. پادشاهان رم به آن گرويدند و دين رسمي رم شد. «يوليانوس» يا «ژوليان» يكي از پادشاهان رومي گروه گروه مردم ترسا را به دين مهر مي كشاند و دعوت مي كرد. هنوز هم نيايش هاي اين شاه رومي با مهر برجاست. «اي پدر در آسمان نيايش مرا بشنو» «يوليانوس» در اين نيايش خدا را پدر مي نامد. اين اسمي بود كه ترسايان به تقليد از مهرپرستان بر خداي خود گذاشتند. روميان سال هاي بسيار تولد مهر و شب چله را جشن مي گرفتند و آن را آغاز سال مي دانستند. حتي پس از گسترش دين مسيحيت، باز كشيشان نتوانستند از گرفتن اين جشن ها جلوگيري كنند و به ناچار مجبور شدند به دروغ اين شب را زادروز تولد عيسي معرفي كنند تا روز 25 دسامبر را به بهانه تولد عيسي جشن بگيرند نه تولد ايزدمهر،‌ هنگامي كه به آيين و مراسم مسيحيان در كريسمس نگاه مي كنيم بسياري از نشانه هاي ايراني اين مراسم را در مي يابيم. ايرانيان قديم در شب چله درخت سروي را با دو رشته نوار نقره اي و طلايي مي آراستند. بعدها مسيحيان درخت كاج را به تقليد از مهرپرستان و ايرانيان تزيين كردند. مهر از دوشيزه با كره اي به نام آناهيتا در درون غاري زاده شد كه بعدها مسيحيان عيسي را جايگزين مهر و مريم را جايگزين آناهيتا قرار دادند. يكي ديگر از وام گيري هاي مسيحيان از مهرپرستان، روز مقدس مسيحي يعني يكشنبه است.

Sunday به معني روز خورشيد يا مهر است كه روز مقدس مهرپرستان بود. ارنست رنان درباره آيين مهرپرستي گفته است:‌ «اگر عيسويت به هنگام گسترش خود بر اثر بيماري مرگ ماري باز مي ايستاد، سراسر جهان به آيين مهر مي گرويد.»

***************************************************

تنوع برگزاری یلدا

یکی از آیین های شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسان الغیب را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال دل خویش را از او طلب می کنند. در برخی دیگر از نقاط ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. نقل خاطرات و قصه گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر می کند. اما همه این ها ترفندهایی است تا خانواده ها گرد یکدیگر جمع شوند و بلندترین شب سال را با شادی و صفا سحر کنند.

در سراسر ایران زمین، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزو آداب و رسوم آن نباشد. در نقاط مختلف ایران، انواع تنقلات و خوراکی ها به تبع محیط و سبک زندگی مردم منطقه مصرف می شود اما هندوانه میوه ای است که هیچ گاه از قلم نمی افتد، زیرا عده زیادی اعتقاد دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.

مردم در شب یلدا به شب زنده داری می پردازند . آنها در این شب سفره ای می گسترانند که بی شباهت به سفره هفت سین نوروز نیست و در آن آینه، نواع و افسام آجیل و تنقلاتی مانند نخودچی، کشمش، حلوا شکری، رنگینک و خرما و میوه هایی چون انار و به و بخصوص هندوانه خوراکی های این شب را تشکیل می دهند.

«جمشید کیومرثی» مردم شناس زرتشتی درباره یلدا می گوید:« نزد ایرانیان، زمستان به دو چله کوچک و بزرگ تقسیم می شود. چله بزرگ از اول دیماه تا 10 بهمن ماه را در بر می گیرد و از 10 بهمن به بعد را چله کوچک می گویند. یلدا، شب نخست چله بزرگ است.»

بنا به روایت او زرتشتیان در این شب جشن می گیرند و فدیه می دهند:« فدیه، سفره ای است که در هر خانه گسترده می شود و در آن خوراکی های مرسوم شب یلدا چیده می شود. زرتشتیان در این شب دعایی به نام «نی ید» را می خوانند که دعای شکرانه نعمت است. خوراکی هایی که در این جشن مورد استفاده قرار می گیرند، گوشت و 7 میوه خشک شده خام (لورک) را شامل می شوند.»

آشوریان ایران نیز در جشن یلدا با سایر اقوام ایرانی شریک هستند. «آلبرت کوچویی» رئیس سابق انجمن آشوریان تهران ضمن تایید این نکته می گوید:« ما معتقدیم یلدا، سنت دیرینه آشوری است. یلدا یعنی تولد و آشوری ها معتقدند به دلیل نزدیکی عید میلاد مسیح و شب یلدا، آشوری ها بعد از مسیحیت، یلدا را به عنوان شب تولد مسیح جشن می گرفتند ولی بعدها به علت تغییراتی که در گاهشماری ها پیش آمد و سال های کبیسه را هم محسوب کردند، این تاریخ تغییر کرد و شب یلدا سه روز عقب تر آمد و ما این سال ها در 4 دی ماه میلاد مسیح را جشن می گیریم.»

وی در ادامه می افزاید:« آشوریان نیز در شب یلدا آجیل مشکل گشا می خرند و تا پاسی از شب را به شب نشینی و بگو بخند می گذرانند و در خانواده های تحصیل کرده آشوری تفال با دیوان حافظ نیز رواج دارد.»

نوشته های بالا با اندکی تلخیص از متون اصلی ، به رشته تحریر در آمده است.

نوشته شده در چهارشنبه 1385/09/29 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

جشن ملي بيستون به مناسبت گراميداشت ثبت جهاني اين اثر تاريخي در استان كرمانشاه عصر جمعه با حضور معاون رييس جمهور، استاندار كرمانشاه، نماينده دايم ايران در يونسكو و جمعي از مقامات و مردم استان كرمانشاه در محوطه اين اثر تاريخي برگزار شد.

به گزارش ايرنا، اين مراسم با قرائت پيام رييس جمهوري اسلامي ايران به مناسبت ثبت بيستون در فهرست ميراث جهاني كه توسط استاندار كرمانشاه، آغاز شد.
در ادامه اين مراسم معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و نماينده دايم ايران در يونسكو در سخناني ضمن تبريك ثبت جهاني اين اثر تاريخي، آن را افتخاري براي مردم ايران و منطقه دانستند.

در ادامه اين مراسم كه با حضور بيش از ‪ ۲۰‬هزار نفر از مردم نقاط مختلف استان كرمانشاه در محوطه مجموعه تاريخي بيستون برگزار شد، گروه‌هاي موسيقي محلي و سنتي استان كرمانشاه به اجراي برنامه پرداختند.

اجراي مراسم نورافشاني و نورپردازي كوه بيستون و مجموعه آثار تاريخي اين محوطه از ديگر برنامه‌هاي جشن ملي بيستون بود، كه با استقبال گسترده شركت‌كنندگان در اين جشن روبرو شد.
در اين مراسم همچنين از افراد فعال در زمينه ثبت اثر تاريخي بيستون در فهرست ميراث جهاني با حضور معاون رييس جمهور و استاندار كرمانشاه با اهدا لوح تقدير و جوايزي تجليل شد.

در اين مراسم از مليحه مهدي‌آبادي، اسدالله بيرانوند، دكتر شاه كرمي، دكتر عدل، رامتين مقدم، مژده مومن‌زاده، شيزين روحاني، علي موسوي، شكوفه مهدي‌آبادي، رئوف صفايي‌پور و بديع‌زمان غريب تجليل شد.
مجموعه تاريخي و باستاني «بيستون» در استان كرمانشاه در اجلاس سال جاري كميته ميراث جهاني در فهرست اثار جهاني به ثبت رسيد.
اين اثر ارزشمنتد تاريخي به عنوان هشتمين اثر تاريخي ايران در فهرست ميراث جهاني به ثبت رسيد.

كميته ميراث جهاني مجموعه اثر تاريخي بيستون شامل مجسمه هركول، نقش برجسته داريوش، كاروانسرا و مجموعه بناي ساساني اين محوطه را به عنوان اثر تاريخي منحصر به‌فرد در ميراث جهاني ثبت كرد.

نوشته شده در شنبه 1385/08/13 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

آبان روز از آبان ماه برابر با دهم آبان ماه در گاهشماری ایرانی «... اینک آب­ها را می­ستاییم، آب­های فروچکیده و گردآمده و روان شده­ و خوب کـُنش ِ اهورایی را...» (یسنا - هـات 38 - بند 3) «جشن آبانگان» جشنی است در گرامیداشت ستاره­ی روان (سیاره) درخشان «اَنَهیتَه / آناهید (زهره)» و رود پهناور و خروشان «اردوی / آمو (آمودریا)»، و بعدها ایزدبانوی بزرگ «آب»­ها در ایران (غیاث آبادی، 1382،ص77). «اَردوی سوره اَناهیتا» Ardavi – Sura Anāhita ایزد‌بانویی ایرانی بسیار برجسته­ای است كه نقش مهمی در آیین­های ایرانی دارد و پیشینه­ی ستایش و بزرگداشت این ایزد بانو در فرهنگ ایرانی به دوره­های پیش از زرتشتی در تاریخی ایران می­رسد. بخش بزرگی در کتاب اوستا به نام «آبان یشت»(یشت پنجم) که یکی از باستانی­ترین ِیشت­ها می­باشد به این ایزد بانو اختصاص دارد، در این یشت، او زنی است جوان، خوش اندام، بلند بالا، زیبا چهره، با بازوان سپید و اندامی برازنده، كمربند تنگ بر میان بسته، به جواهر آراسته، با طوقی زرین بر گردن، گوشواری چهارگوش در گوش، تاجی با سد ستاره­ی هشت گوش بر سر، كفش­هایی درخشان در پا، با بالاپوشی زرین و پرچینی از پوست سگ آبی. اَناهید گردونه­ای دارد با چهار اسب سفید، اسب­های گردونه­ی او ابر، باران، برف و تگرگ هستند. او در بلندترین طبقه­ی آسمان جای گزیده است و بر كرانه­ی هر دریاچه­ای، خانه­ای آراسته، با سد پنجره­ی درخشان و هزار ستون خوش تراش دارد. او از فراز ابرهای آسمان، به فرمان اهورامزدا، باران و برف و تگرگ را فرو می­باراند. معابد آناهیتا معمولا در كنار رودها برپا می­شده و زیارتگاه­هایی كه امروزه با اسامی دختر و بی بی مشهور هستند و معمولا در كنار آن­ها آبی جاری است، می­توانند بقایای معابد آناهیتا باشند. برخی حتی سفره­های نذری با نام بی بی (همچون بی بی سه شنبه) را بازمانده­ی آیین­های مربوط به آناهیتا می­دانند. آناهیتا همتای ایرانی «آفرودیت»، الهه­ی عشق و زیبایی در یونان و «ایشتر»، الهه­ی بابلی، به شمار می­رود. واژه­ی «آب» که جمع آن «آبان» است در اوستا و پهلوی «آپ» و در سانسکریت «آپه» Apa و در فارسی هخامنشی «آپی» می­باشد. این آخشیج (عنصر) همانند آخشیج­های اصلی دیگر چون آتش و خاک و هوا در آیین­های ایرانیان باستان مقدس است و آلودن آن گناهی بس بزرگ است. برای هریک از چهار آخشیج امشاسپندی (فرشته) ویژه نامگذاری شده است. به گواهی اوستا و نامه­های دینی پهلوی، ایرانیان آخشیج­های چهارگانه را که پایه­ی نخستین زندگی است، می­ستودند. در جشن آبانگان، پارسیان به ویژه زنان در کنار دریا یا رودخانه­ها، فرشته­ی آب را نیایش می­کنند. ایرانیان کهن آب را پاک (مقدس) می­شمردند و هیچ­گاه آن­را آلوده نمی­کردند و آبی را که اوصاف سه­گانه­اش (رنگ - بو - مزه) دگرگون می­شد برای آشامیدن و شستشو به­کار نمی­بردند. «هرودوت» می­آورد : «... ایرانیان در میان آب ادرار نمی­کنند، آب دهان و بینی در آن نمی­اندازند و در آن دست و روی نمی­شویند ...» «استرابون» جغرافیدان یونانی نیز می­آورد «... ایرانیان در آب روان، خود را شستشو نمی­دهند و در آن لاشه، مردار و آن­چه که نا پاک است نمی­اندازند ...» در برگردان فارسی آثارالباقیه ابوریحان بیرونی می­خوانیم : «... آبان روز دهم آبان ماه است و آن را عید می­دانند که به جهت همراه بودن دو نام، آبانگان می­گویند. در این روز زو Zoo پسر طهماسپ از سلسله­ی پیشدادیان به شاهی رسید، مردم را به کندن قنات­ها و نهرها و بازسازی آن­ها فرمان داد، در این روز به کشورهای هفت­گانه خبر رسید که فریدون ، بیوراسب (ضحاک - آژی دهاک) را اسیر کرده، خود به پادشاهی رسیده و به مردم دستور داده است که خانه و زندگی خود را دارا شوند...» در روایت دیگرى آمده است كه پس از هشت سال خشكسالى در ماه آبان باران آغاز به باریدن كرد و از آن زمان جشن آبانگان پدید آمد. زرتشتیان نیز در این روز همانند سایر جشن­ها به آدریان­ها (آتشكده­ها) مى­روند و پس از آن براى گرامیداشت مقام فرشته­ی آب­ها، به كنار جوى­ها و نهرها و قنات­ها رفته و با خواندن اوستاى آبزور (بخشى از اوستا كه به آب و آبان تعلق دارد) كه توسط موبد خوانده مى­شود، اهورامزدا را ستایش كرده و درخواست فراوانى آب و نگهدارى آن را كرده و پس از آن به شادى مى­پردازند. جالب این­جاست كه مى­گویند اگر در این روز باران ببارد، آبانگان به مردان تعلق گرفته و مردان تن و جان خویش را به آب مى­سپارند و اگر بارانى نبارد، آبانگان زنان است و زنان آب تنى مى­كنند.

نوشته شده در دوشنبه 1385/08/08 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

انقراض حکومت طاهریان

انقراض حکومت طاهریان و ضعف و فتور تدریجی که از غلبه ترکان در دستگاه خلافت پدید آمد، سرزمینهای شرقی خلافت را از نفوذ خلیفه و از امکان اعمال قدرت عملی او آزاد کرد. در چنین ایمنی و فراغی که به ویژه دوری از بغداد آن را بی دغدغه می‏ساخت، ولایت فرارودان (ماوراالنهر) که از عهد طاهریان یا پیش از آن به آل سامان واگذار شده بود، تحت رهبری امیران این خاندان، مرکز یک دولت قدرتمند شد و خراسان و ری، و مدتی هم، جرجان، طبرستان، و سیستان، از جانب خلیفه یا به حکم استیلاء و غلبه، ضمیمه قلمرو آنها شد. با آن که استیلای این خاندان بر جرجان، طبرستان و سیستان مستمر نبود و چندان دوام نداشت، ولی خراسان و فرارودان در بخش عمده دوره فرمانروایی آنها، از مداخله مستقیم عمال خلیفه آزاد ماند و باقی مانده دنیای باستانی ایران، در شکل اسلامی خود، در تمام این نواحی، حیاتی تازه یافت.

سامانیان

سامانیان که منسوب به سامان خداه، دهقانی زرتشتی از نواحی بلخ و به قولی سمرقند و مالک قریه سامان در آن نواحی بودند، از زمان خلافت مأمون در خراسان، یعنی اندک مدتی پیش از روی کار آمدن طاهریان، در قسمتی از ماوراء النهر حکومتهای مستقل کوچکی را که به حکم خلیفه به آنها واگذار شده بود، به عهده داشتند. و نسب خود را به بهرام چوبینه، سردار معروف عهد ساسانیان می‏رسانند.

مؤسس این سلسله، نصر اول و عده‏ای از فرمانروایان برجسته آن، توانسته بودند دورانی از آرامش نسبی را برای ایرانیان فراهم آورند، ولی البته همه آنان چنین نبودند . ثبات این سرزمین با کوششهایی که توسط مرداویج زیاری برای بازگرداندن طرز حکومت پیش از اسلامی صورت گرفت و همچنین با افراط کاریهای دینی پادشاه با شکوه سامانی، نصر دوم در اواخر زندگی خود به مذهب اسماعیلی گروید و از این راه خود را با دستگاه خلافت درگیر کرد، در صورتی که این دستگاه در حقیقت تکیه گاه عمده این سلسله به شمار می‏رفت. با وجود این، حتی پیش از آن که نشانه سقوط سامانیان در نتیجه کشمکشهای ایشان با خاندانهای زمیندار با نفوذ یعنی «دهقانان» و خاندانهای مأموران رسمی ظاهر شود و نیز در نتیجه نزاعهای داخل خاندان خود ایشان و بالاخره با توسعه قدرت آل بویه در باختر و جنوب غربی ایران آشکار شود، تحولی در نوار غربی منطقه نفوذ ایشان حاصل شد که چهره جهان اسلامی را از سده پنجم هجری / یازدهم میلادی به بعد کاملاً تغییر داد. مدت درازی مجاهدان در راه ایمان، بار جنگهای دفاعی را در مرزهای امپراتوری بیزانیس بر دوش داشتند و تقریباً همه ساله با هجومهایی که به «حمله‏های تابستانی» معروف شده بود، در سرزمینهای آل بویه پیشروی می‏کردند، ولی هیچ پیشرفت بزرگی عاید مردم ارتدوکس مذهب آناتولی، نمی‏شد. در ماوراءالنهر و کناره دره فرغانه نیز با همسایگان غیر مسلمان زد و خوردی صورت می‏گرفت که از این میان تنها بهره عمده‏ای که در مبارزه سامانیان با همسایگانشان نصیب ایشان شد، تسخیر طراز «تلاس» در سال 280 ق / 893 م بود. همسایگان مورد بحث؛ قره خانیان یا ایلخانان «هر دو نام عنوانهایی است که داشتند» بودند؛ که بر ترکان قرلق فرمانروایی داشتند. مملکت ایشان پس از انقراض دومین فرمانروایی کوک تورک به وجود آمده بود، که خیلی زود پاره پاره شد، به صورت دولتهای کوچکی درآمد که روابط آنان با یکدیگر خیلی هم دوستانه نبود.

زبان فارسی در دوره سامانیان

در دوره ایران سامانی، زبان فارسی از پیشرفت و شکوفایی زیادی برخوردار شد. با آن که سامانیان در امور دیوانی زبان عربی را به کار می‌‌بردند و آن را شعار وحدت خلافت می‌‌شمردند، امکان آن را فراهم آوردند تا شاعرانی ایرانی همچون رودکی و دقیقی از نخستین کسانی باشند که با گونه‏ای از زبان ملی خود که از تکمیل و تلفیق لهجه‏های محلی گوناگون فراهم آمده بود مطلب بنویسند. این زبان در دبار سامانیان پذیرفته شد و سرانجام به عنوان زبان فارسی نو روایی پیدا کرد که با اندکی تغییرات آوایی تا زمان حاضر بر جای مانده است.(دانشنامه رشد).

پادشاهان سلسله سامانی

نام و لقب نه تن از پادشاهان این سلسله با توالی و مدت حکومتشان، از این قرار است:

1. اسماعیل بن احمد، معروف به امیر ماضی (۲۹۵ – ۲۷۹ ه‍.ق.)
2. احمد بن اسماعیل، معروف به امیر شهید (۳۰۱ – ۲۵۹ ه‍.ق.)
3. نصر بن احمد، معروف به امیر سعید (۳۳۱ – ۳۰۱ ه‍.ق.)
4. نوح بن نصر، معروف به امیر حمید (۳۴۳ – ۳۳۱ ه‍.ق.)
5. عبدالملک بن نوح، معروف به امیر رشید (۳۵۰ – ۳۴۳ ه‍.ق.)
6. منصوربن نوح، معروف به امیر سدید (۳۶۵ – ۳۵۰ ه‍.ق.)
7. نوح بن منصور، معروف به امیر رضی (۳۸۷ – ۳۶۵ ه‍.ق.)
8. منصور بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۷ ه‍.ق.)
9. عبدالملک بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۹ ه‍.ق.)

نوشته شده در سه شنبه 1385/06/28 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

وقت شما به خیر شادی

پس از مدتی که درگیر برخی مشکلات بودم به خواست خدا و دعای نیک دوستان تا حدودی مشکلاتم مرتفع گردید و باعث شد که بتوانم دوباره در وبلاگ حضور پیدا کنم.

در ادامه معرفی سلسله های حکومتی در ایران، به معرفی حکومت طاهریان و صفاریان می پردازم. امیدوارم که به غنای اطلاعاتی خوانندگان افزوده گردد. مبحث بعدی مربوط به حکومت سامانیان خواهد  بود.                                                                     با سپاس، مهران، بلاگر تاریخ و فرهنگ ایران

حکومت طاهریان‌

طاهریان، اولین حکومت نیمه مستقل ایران‌ بعد از حمله اعراب‌ بودند.

در اوایل قرن سوم، طاهر بن حسین، یکی از سرداران مأمون عباسی از طرف او امیر خراسان شد و بدلیل آن که عدم اطاعت خود را از مأمون اعلام کرد، اولین حکومت مستقل ایرانی بعد از اسلام در ایران تشکیل شد و حکومت او به طاهریان معروف شد. در زمان طاهریان نیشابور به پایتختی برگزیده شد.

طاهریان در جنگ با خوارج در شرق ایران به پیروزی دست یافتند و سرزمینهای دیگری مانند سیستان و قسمتی از ماوراءالنهر را به تصرف در آوردند و نظم و امنیت را در مرزها بر قرار کردند. گفته می‌شود که در زمان حکومت طاهریان، به جهت اهمیت دادن آنان به کشاورزی و عمران و آبادی، کشاورزان به آسودگی زندگی می‌کردند.

در زمان طاهریان قیامهای بابک و مازیار که به ترتیب در اذربایجان و طبرستان(مازندران)رخ داد باعث شد که انها را از توجه به شرق ایران باز دارد.به همین دلیل خوارج دست به شورش زدند. آخرین امیر طاهری محمدبن طاهرنیز فردی مقتدر نبود. در نتیجه حکومت طاهریان رو به ضعف نهاد و سرانجام در میانه‌های سده سوم هجری به دست یعقوب لیث سرنگون شد.

امیران خانواده طاهریان عبارت اند از:

• طاهر بن حسین معروف به ذویمینین
• طلحه بن طاهر
• علی بن طاهر
• عبدالله بن طاهر
• طاهر بن عبدالله
• محمد بن طاهر بن عبدالله

منبع

• «روضة الصفا»، تألیف محمد بن خاوندشاه بلخی، تهذیب و تلخیص از دکتر عباس زریاب، تهران، ۱۳۷۳.

حکومت صفاریان

یعقوب لیث نخستین امیر این خانواده بود که دولت مستقل اسلامی صفاریان را بنیاد نهاد. لیث سه پسر داشت بنامهای یعقوب و عمر و علی، هر سه پسران لیث حکومت کردند اما دوره‌ای حکومت چندان نپایید. یعقوب نیز در اوایل مانند پدر رویگری می‌کرد و هرآنچه بدست می‌‌آورد جوانمردانه به دوستان و همسالانش ضیافت می‌کرد. چون به سن رشد رسید تعدادی از مردان جمع شده او را به سرداری خود برگزیدند. در سال ۲۳۷ که طاهربن عبدالله در خراسان حکومت می‌کرد مردی بنام صالح بن نصر کنانی بر سیستان مستولی شد و یعقوب به خدمت وی در آمد. طاهر که مردی با تدبیر بود صالح بن نصر را از سیستان براند و پس از وی شخصی بنام درهم بن نضر خروج کرد و سیستان را تصرف نمود و سپاهیان طاهر را از سیستان براند. درهم که نتوانست از عهده سپاهیان برآید یعقوب را سردار سپاه خویش تعیین کرد، سپاهیان چون ضعف فرماندهی درهم را دیدند از فرماندهی یعقوب اسقبال نمودند.

پس از چندی والی خراسان با چاره تدبیر درهم را اسیر کرد و به بغداد فرستاد، او مدتی در بغداد زندانی بود بعد آزاد گردید و به خدمت خلیفه در امد. درین زمان بود که کار یعقوب نیز بالا گرفت و او به دفع خوارج رفت، یعقوب چون مردی با تدبیر و عیار بود تمام یارانش از وی چنان فرمانبرداری می‌کردند که برون از تصور بود. یعقوب بعد ار ضبط سیستان رو به خراسان نهاد ولی چیزی نصیبش نشد. یعقوب مردی نبود که بزودی مضمحل شود، باز بار دیگر در سال ۲۵۳ رو به خراسان نهاد اما این بار بخت یار او بود شهرهای هرات و پوشنگ را بگرفت و از آنجا رو به کرمان نهاد و گماشته حاکم شیراز در کرمان را بگرفت. پس از آن رو به شیراز نهاد با حاکم فارس جنگیده و آن را نیز بدست آورد. یعقوب بعد از واقعه چند نفر از طرفداران خود را با پیشکش‌های گرانبها نزد خلیفه‌ای بغداد فرستاد و خود را مطیع خلیفه اعلان کرد.

یعقوب در سال ۲۵۷ باز به فارس لشکر کشید و خلیفه المعتمد به وی پیغام داد که ما ملک فارس را به تو نداده ایم که تو به آنجا لشکر کشی کنی. المؤفق برادر خلیفه که صاحب اختیار مملکت بود رسولی نزد یعقوب فرستاد .مبنی بر اینکه ولایت بلخ و تخارستان و سیستان مربوط به یعقوب است. یعقوب نیز بلخ را تصرف نموده متوجه کابل شد والی کابل را اسیر و شهر را تصرف نمود، پس از آن به هرات رفت و از آنجا به نیشاپور و محمد بن طاهر حاکم خراسان را با اتباعش اسیر و به سیستان فرستاد و از آنجا روانه طبرستان شد تا در آنجا با حسن بن زید علوی بجنگد. حسن درین جنگ شکست خورد فرار نمود و به سرزمین دیلمان رفت. یعقوب از ساری به آمل رفت و خراج یکساله را جمع کرد و روانه دیلمان شد، در راه در اثر باریدن باران تعداد زیادی از سپاهیانش کشته شده و خود مدت چهل روز سرگردان میگشت. یعقوب رسولی را نزد خلیفه فرستاد مبنی بر اینکه طبرستان را فتح کرده حسن را منزوی ساخته است به امید اینکه مورد نظر خلیفه واقع گردد، اما خلیفه حکمی را توسط حاجیان به خراسان فرستاد که چون وی از حکم ما تمرد کرد و به حکومت سیستان بسنده نکرد او را در همه جا لعن کنند.

کشمکش میان صفاریان و خلافت بغداد

محمد بن واصل تمیمی بر فارس مستولی شده بود. المتعمد عباسی فارس را به موسی بن بغا داد، موسی نیز عبدالرحمان بن مفلح را به جنگ محمد بن واصل فرستاد، عبدالرحمان شکست خورد و اسیذ شد. چون یعقوب در سیستان خبر بالا گرفتن کار ابن واصل را شنید طمع در ولایت فارس بست، در حالیکه محمد بن واصل در اهواز بود وی رو به فارس نهاد و فارس را تصرف کرد. در سال ۲۶۲ یعقوب از فارس رو به خوزستان نهاد. چون خبر به خلیفه المعتمد رسید فرمان حکومت خراسان، گرگان، طبرستان و ری و فارس را در حضور حاجیان به شمول شرطگی بغداد به وی داد. اما یعقوب راضی نشد و به خلیفه پیغام داد که به چیزی راضی نیست جز رسیدن به بغداد. خلیفه برادرش الموفق را به جنگ با یعقوب فرستاد، یعقوب درین جنگ شکست خورد و فرار کرد، بسیاری از اموال یغقوب بدست سپاهیان بغداد افتاد، و به نام غنیمت به بغداد برده شدند. المؤفق به علت بیماری به بغداد بازگشت و یعقوب نیز در گندی‌شاپور به مریضی قولنج مبتلا گشت. خلیفه رسولی را با منشور ولایت فارس و استمالت نزد یعقوب فرستاد. یعقوب قدری نان خشک و پیاز و شمشیر را پیشروی خود نهاد و به رسول گفت: «به خلیفه بگو که من بیمارم و اگر بمیرم تو از من رها میشوی و من از تو، اگر ماندم این شمشیر میان ما داوری خواهد کرد، اگر من غالب شوم که به کام خود رسیده باشم و اگر مغلوب شوم این نان خشک و پیاز مرا بس است.» یعقوب در سال ۲۶۵ در گندی شاپور در اثر مرض قولنج در گذشت. یعقوب را مردی باخرد و استوار توصیف کرده اند. حسن بن زید علوی که یکی از دشمنانش بود او را نسبت استقامت و پایداریش سندان لقب داده بود.

امیران صفاری

- یعقوب بن لیث صفاری - عمرو ان لیث صفاری - علی بن لیث صفاری - طاهر بن محمد بن لیث صفاری - خلف بن احمد (نوه دختری عمرو بن لیث)

نوشته شده در دوشنبه 1385/06/13 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

پس از شهادت حضرت علي(‌ع )‌ در رمضان سال 40 هجري و خلافت كوتاه مدت حضرت امام حسن (‌ع‌)‌ و صلح او با معاويه، خلافت بر معاويه بن ابي سفيان كه از خاندن بني اميه بود مسلم گرديد. معاويه از سالهاي پيش ، يعني تقريبا از همان اوايل فتح شام و فلسطين از سوي عمر و بعد از سوي عثمان، والي دمشق بود. وي،‌ پايه هاي حكومت خود را در شام استوار ساخته بود. به همين سبب، توانست پس از قتل عثمان با حضرت علي (‌ع)‌ مخالفت كند و در برابر او بايستد. سرانجام، پس از جنگ صفين و ضعف قواي كوفه، حكومت خود را بر مصر نيز مسجل سازد. پس از آنكه معاويه به خلافت رسيد، تحكيم اساس حكومت بني اميه را آغاز كرد و براي پسرش يزيد، از بزرگان و اشراف به استثناي چندتن از جمله ، حسين بن علي (‌ع ) و عبداله بن زبير بيعت گرفت. او در سياست خارجي هم موفق بود و بر متصرفات مسلمانان در ولايتهاي تابع دولت بيزانس افزود. همچنين، نيروي درياي مهمي نيز در مديترانه به بوجود آورد. معاويه با جلب افرادي مانند زيادبن ابيه و مغيره بن شعبه و عمرو عاص قدرت بني اميه را در سرتاسر عالم اسلامي بسط داد .  ر

اگر چه اين بسط و استحكام به قيمت زيرپا نهادن بسياري از اصول اسلامي، از جمله ارثي ساختن خلافت و تبديل دستگاه خلافت به سلطنت و پادشاهي و تعيين مبلغان براي تحقير و توهين خاندان حضرت رسول اكرم (‌ص)‌ و غير آن تمام شد. معاويه در سال 60 هجري از دنيا رفت و خلافت پسرش يزيد با كارهاي خلافي، از قبيل قتل حسين بن علي ( ع ) و محاصره مكه آغاز شد ولي مدت زيادي به طول نينجاميد و سرانجام يزيد در سال 64 هجري در گذشت.   . پس از وي در نتيجه حوادثي خلافت بني اميه به شاخه " مروانيان " انتقال يافت
عبدالملك بن مروان پس از كشتن عبدالله بن زبير، خليفه مسلم و بلامنازع گرديد . همچنين ، با مسلط ساختن مرد سفاك آهنيني مانند حجاج بن يوسف ثقفي، حكومت بني اميه را استحكامي تازه بخشيد. حكومت اسلامي در زمان خلافت عبدالملك و وليدبن عبدالملك، به منتهاي وسعت خود رسيد. "قتيبه بن مسلم باهلي"‌ سردار حجاج، بلاد شمالي خراسان و خوارزم و ماوراءالنهر و سغد را كه مركز آن سمرقند بود فتح كرد و تا نزديكيهاي كاشغر پيش رفت. همچنين، در زمان حجاج ايالت سند هم فتح شد. در جانب مغرب، مسلمانان تا سواحل اقيانوس اطلس پيش رفتند و اندلس (‌جنوب اسپانيا )‌ را متصرف شدند. طي خلافت نود ساله بني اميه، اوضاع اجتماعي ايران دگرگون شد و اكثريت عظيم ايرانيان، دين اسلام را پذيرفتند. اما، ايرانيان تحقير و توهين سرداران عرب را كه از خود حكام بني اميه الهام مي گرفتند تحمل نكردند. مردم خراسان با استفاده از خصومت ميان قبايل عرب حاكم بر خراسان و ماورالنهر، جانب داعيان و مبلغان بني عباس را گرفتند. بني عباس به سبب خويشاوندوي نزديكتر با حضرت رسول اكرم (‌ص )‌ خود را براي خلافت و حكومت شايسته تر مي ديدند. در اين راستا، ابومسلم سردار ايراني توانست با حمايت ايرانيان و قبايل عرب مخالف، حكومت بني اميه را سرنگون سازد و عباسيان را به قدرت برساند. بني اميه در زمان حكومت عبدالملك و وليد و هشام ، تنها در اثر توفيق در فتوحات شرق و غرب و سياست داخلي مبني بر فشار بسيار زياد بر طبقات مردم، توانستند به حكومت خودادامه دهند. فشار حكام و واليان تعيين شده از سوي آنان، مردم عراق و ايران را ناراضي ساخت. همچنين، بي اعتنايي بعضي از آنان به اصول دين اسلام موجبات ناخشنودي اهل دين و تقوا را فراهم آورد. سياست مالي و اداري آنان نيز در سرزمينهاي مفتوح و مغلوب موفق نبود. مهمتر آنكه طرفداري آنان از عصبيت عربي و تحقير ملل مغلوب كه همه را موالي (‌يعني بندگان)‌ خود مي دانستند، به تدريج مايه هاي عصيان و قيام را به خصوص در ايران و خراسان فراهم ساخت. سال 132 هجري، پايان حكومت نود ساله بني اميه و آغاز حكومت بني عباس است. از اين سال، خلافت و قدرت شرعي و صوري ايشان در حدود پانصد سال ادامه يافت. لازم به ذكر است كه قدرت واقعي ايشان، گاهي به حدود عراق و بين النهرين محدود مي شد و حتي، گاهي در خود بغداد نيز از قدرت و اعتبار محروم بودند .  ر

اگر چه منصور – خليفه دوم عباسي – با قتل " ابو مسلم خراساني " ناسپاسي خود را به اين سردار بزرگ ظاهر ساخت، ولي براي استوار ساختن قدرت خود از اين كار ناگزير بود. با قتل ابومسلم، نه تنها نفوذ ايرانيان كه آغاز شده بود از ميان نرفت، بلكه با ورود دبيران و وزيران ايراني در دستگاه خلافت عباسي، نفوذ فرهنگي و سياسي ايرانيان گسترش بيشتري نيز يافت. قتل برمكيان هم كه از خاندان اصيل ايراني بودند، نتوانست جلو آن نفوذ را بگيرد درقرن سوم هجري، عنصر مهم ديگري وارد حكومت اسلامي شد. آن عنصر مهم، تركان بودند كه به صورت غلامان جنگي در دستگاه حكومتي وارد شدند و به تدريج، قدرت نظامي را از قوم غالب عرب گرفتند.  اين نفوذ تا بدان جا ادامه يافت كه عزل و نصب خلفا هم به دست آنان انجام مي گرفت و هيچ خليفه اي بي رضايت ايشان، نمي توانست كاري بكند . 

نوشته شده در یکشنبه 1385/05/01 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

پس از آنكه حضرت رسول اكرم ( ص ) از مكه به مدينه هجرت كرد و در سرتاسر شبه جزيره عربستان اكثر قبايل عرب را به دين اسلام در آورد، بر آن شد تا مردم ممالك مجاور عربستان را نيز به دين اسلام دعوت كند. براي اين منظور، نامه هايي به پادشاهان اطراف فرستادند، از جمله براي خسرو پرويز شاهنشاه  ساساني. چنانكه معروف است خسرو از نامه خشمگين شد و آن را پاره كرد.

البته، لازم به ذكر است كه هدف حضرت رسول صرفا" دعوت به اسلام بود نه تصرف اراضي و بلاد، همان هدف و مقصودي كه خداوند او را براي اجراي آن مبعوث كرده بود .
پس از آنكه ابوبكر به خلافت رسيد، عده اي از قبايل عرب از دين اسلام برگشتند و از دادن صدقه و زكات ( ماليات اسلامي) سرباز زدند را با زور مطيع ساخت و در جنگ مهمي با قبيله بنوحنيفه كه پيروان "مسيلمه" ( معروف به كذاب ) بودند، آنان را شكست سختي داد. اين جنگ ، به جنگ با اهل رده ( مرتدان ) معروف است و سردار مسلمانان " خالدبن وليد " بود.
ابوبكر پس از فراغت از كار اهل رده، حمله به دو دولت بزرگ ساساني و بيزانس را آغاز كرد. سپاهيان اسلام در جبهه روم سپاهيان بيزانس را شكست دادند. درجبهه شرق، يعني كشور ايران، نخستين كسي كه ابوبكر را به حمله به خاك ايران تشويق كرد، "مثني بن حارثه شيباني" بود. اين شخص، پيوسته با قبيله و دار و دسته خود به متصرفات ايران در عراق مي تاخت و اموال كشاورزان و دهقانان را غارت مي كرد. آنچه كه او را براي اين تاخت و تازها جرات داده بود. در جريان آن جنگ، قبيله "بنوشيبان" و همپيمانان ايشان، سپاهياني را كه خسرو براي سركوب آنان فرستاده بود مغلوب كردند. جنگ ذوقار نتيجه سوء تدبير و غرور خسرو پرويز بود كه در سرتاسر سلطنت او دامنگير ايران شده بود. همچنين وي جنگهاي بيهوده اي با بهرام چوبين (سردار معروف خود) و بسطام (دائي خود) و هراكليوس (امپراتور بيزانس) به راه انداخته بود كه به خرابي شهرها و شكستهاي سخت و كشته شدن سرداران نامي و ناخشنودي مردم و بزرگان مملكت منجر گشت. سرانجام ، خود نيز به امر پسرش (شيرويه) كشته شد.
پس از او ، بزرگان ايران كه از عاقبت انديشي و حسن سياست عاري و پيوسته از راه حسادت و كينه با يكديگر در كشمكش بودند ، نتوانستند بر اطاعت از پادشاهي متفق شوند . سرانجام ، چون خطر مسلمانان را به گونه اي جدي و مشهود دريافتند ، به سلطنت يزدگرد پسر شهريار رضايت دادند . اما ، اين كار ، هم بسيار دير شده بود ، و هم يزدگرد خود لياقت و كفايت غلبه بر مشكلات را نداشت.
"مثني" كه در اراضي مجاور حكومت ساساني با قبيله خود ( بنوشيبان ) اقامت داشت ، از هرج و مرجي كه در داخل ايران و در دربار ساساني روي داده بود نيك آگاه بود و از آن موقعيت استفاده مي كرد . چنانكه ذكرشد ، اراضي كشاورزان و حتي شهرهاي سواد ( عراق ) را پي در پي غارت مي كرد .
پس از آنكه ابوبكر در خلافت خود مستقر شد، مثني او را به حمله بر قلب مملكت ساساني برانگيخت و ايرانيان را در نظر او حقير و ترسو جلوه داد. ابوبكر كه در آغاز از شوكت و قدرت ساسانيان در بيم بود، با سخنان مثني جرات پيدا كرد و خالدبن وليد را به فتح استانهاي عراق مامور نمود. همچنين، به مثني دستور داد تا از خالد تبعيت كند و از دستورهاي او پيروي نمايد. خالد نخست نواحي " بانقياء " و " باروسماء " و " اليس " را، و پس از آن ، " ابله " را ، كه در مدخل اروند رود و در محل بصره واقع بود، به دست آورد. در اين راستا، طي جنگ معروف به " ذات السلاسل " سپاهيان ايراني را نيز به سر كردگي هرمز شكست داد .
اردشير سوم ، كه پس از پدرش (‌ شيرويه )‌به سلطنت رسيده بود، ‌دو سردار ايراني به نامهاي "اندرزگو " و " بهمن جادويه " را با سپاهي مركب از ايرانيان و عربهاي تابع ايران ‌به جنگ خالد فرستاد. اما اين سپاه هم در صفر سال 12 ه.ق. از عربها شكست خورد. خالدين وليد در ماه ربيع الاول همان سال شهر حيره مركز پادشاهان حيره (‌آل منذر، ‌لخمي ها)‌ را كه تابع دولت ساساني بودند،‌ تصرف كرد. مسلمانان در مقابله با دشمنان خود،‌ آنان را در برابر يكي از سه امر مخير مي ساختند: پذيرش اسلامي، ‌پرداخت جزيه،‌ جنگ، چنانكه در فتح نخستين حيره، خالد با گرفتن مبلغي در حدود صدو نود يا دويست و نود هزار دينار، با اهل حيره صلح كرد. دهقانان  "سواد عراق"‌ منتظر بودند كه نتيجه جنگ حيره به كجا خواهد انجاميد. چون حيره به تصرف مسلمانان در آمد، طلب صلح كردند دو هزار هزار دينار ‌جزيه پرداختند. ايرانيان، نواحي ميان حيره و دجله را از دست دادند و چون اردشير سوم در گذشت،  ديگر كاري نتوانستند انجام دهند .
سياست خالد در فتح شهرهاي عراق آن بود كه عربهاي مسيحي را به جاسوسي از ايرانيان برانگيزد. خالد شهر مهم انبار را كه در مغرب بغداد در كنار رود فرات قرار داشت تصرف كرد و شهر عين التمر را كه حاكم آن از سوي ايرانيان (‌مهران ، پسر چوبين) ‌بود، تسخير كرد. سپس اسراي آن شهر را برخلاف تعاليم اسلامي  كشت و فقط چهل جوان نصراني را كه درس انجيل مي خواندند باقي گذاشت پس از آن، ابوبكر، خالد بن وليد را مامور حركت به سوي شام كرد. خالد هم با نيمي از سپاهيان خود عازم جبهه شام گرديد. خود ابوبكر نيز پس از دو سال واندي در مدينه وفات كرد و بنا به وصيت او، " عمربن خطاب " به خلافت مسلمانان برگزيده شد .
در شعبان سال 13 ( ه.ق.)‌ ايرانيان به سر كردگي بهمن جادويه، سپاهيان مسلمانان را در موضعي به نام " قس الناطف " شكست دادند. سردار مسلمانان به نام " ابوعبيده ثقفي " نيز در اين جنگ كشته شد. اين جنگ در تاريخ اسلام به نام جنگ " جسر " معروف است. ولي چون دولت ساساني به منتهاي ضعف خود رسيده بود و اختلاف بزرگان و سرداران ايراني از حد گذشته بود، ايرانيان نتوانستند از اين پيروزي بهره بگيرند و پس از ترديد و دودلي، يزدگرد پسر شهريار را به پادشاهي نشاندند و او نيز كسي نبود كه بتواند بناي عظيم دولت ساساني را كه پايه هاي آن سخت و سست و لرزان شده بود از خطر انهدام نجات دهد. بر عكس عمر كه رهبري مصمم و توانا بود، در جنگ با ايرانيان مصمم تر گرديد. يزدگرد سپاهي بزرگ را به سركردگي " رستم فرخ زاد " مامور مقابله با مسلمانان و جلوگيري از حمله ايشان كرد عمر نيز " سعدبن ابي وقاص " را با سپاهي كه عده آنان به سي و چند هزار مي رسيدبه جنگ با ايرانيان گسيل داشت. در "‌ قادسيه" (واقع در پانزده فرسخي كوفه) ‌جنگ شديدي بين اين دوسپاه روي داد. با آنكه ايرانيان مقاومت زيادي از خود دادند، شكست سختي خوردند. با اين شكست بود كه راه تيسفون (‌ يا مدائن )‌پايتخت شاهنشاهي ساساني، ‌بر روي مسلمانان باز شد. عربهاي مسلمان نخست در صفر سال 13 (‌ ه.ق.) ‌قسمت غربي مدائن را كه " وي اردشير " نام داشت متصرف شدند و آن گاه، ‌از دجله گذشتند و به سمت شرقي مدائن كه كاخ معروف پادشاهان ساساني معروف به " ايوان كسري " در آن قرار داشت رسيدند. در اين بين، اموال بيكراني از غارت كاخهاي سلطنتي نيز به دست ايشان افتاد. سپس، مسلمانان  در تعقيب يزدگرد و ايرانيان روي به شرق نهادند و در سال 16 (‌ ه.ق. ) به "‌ جلو لاء " كه در كنار نهر جلولاء منشعب از رود دياله واقع بود رسيدند. در اين راستا سپاه ايران را طي جنگ سختي به سركردگي " مهران راضي " شكست دادند. پس از فتح حلوان و جنوب وشمال عراق به سرتاسر آن مملكت مسلط شدند. بعد از آن، نوبت به خوزستان و لرستان رسيد. عمر در ابتدا نمي خواست از حدود خوزستان و ماسبذان و مهرگان كدك (‌ لرستان ) تجاوز كند، اما يكي از مشاورانش او را به تسخير سرتاسر ايران تشويق كرد. وي به عمر گفت: مادام كه پادشاه ايران زنده است، ايرانيان دست از مقاومت بر نخواهند داشت. عمر نصيحت او را پذيرفت و سرداراني را به فتح اياات فارس (‌ اردشير خره و شابور و استخر و فسا و دارابگرد )‌ و كرمان و سيستان و مكران مامور كرد .
عمر در سال 17 (‌ ه.ق.)‌ سعدبن ابي وقاص را مامور كرد تا براي اقامت قبايل عرب كه به ولايتهاي غربي و مركزي ايران (‌ مادبزرگ ) ‌حمله مي كردند، قرار گاهي دائمي پيدا كند. سعد ابتدا شهر انبار را براي اين كار در نظر گرفت، ولي هواي آنجا براي مردم عرب ناسازگار بود (به علاوه، سپاهيان از زيادي مگس در زحمت بودند)‌. او پس از بررسي و جستجو، محل شهر كوفه را براي اين كار برگزيد و زمينهاي آن را ميان قبايلي كه با ايرانيان مي جنگيدند تقسيم كرد . سپاهياني كه از آن پس براي فتح غرب و شمال و مركز ايران اعزام مي شدند، از اين شهر و زير نظر حاكم آن بودند .
در زمان بني اميه سراسر ايران و عراق زير نظر واليان كوفه بود كه از مشهور ترين ايشان، مي توان حجاج بن يوسف ثقفي را نام برد. در جنوب عراق هم قرار گاهي براي قبايلي كه ايران را از جنوب مورد حمله قرار مي دادند درست شد، كه همان شهر بصره است. لازم به ذكر است كه سپاهيان اعزامي به خوزستان و فارس و كرمان و سيستان و مكران، در اين شهر اقامت داشتند. ايشان ولايتهاي زير نظر والي بصره را " ماه بصره " و ولايتهاي زير نظر حاكم كوفه را " ماه كوفه " مي خواندند .

در سال 19 يا 21 ( ه.ق .) فتح نهاوند كه عربها آن را در تاريخ فتوحات مسلمانان در ايران " فتح الفتوح " مي خوانند صورت گرفت يزدگرد سپاه بزرگي از فرماندهان شهرها و ولايتهاي ايران به سركردگي " فيروزان " براي مقابله با مسلمانان فرستاد. عمر، " نعمان بن مقرن مزني " را براي مقابله با آنان تجهيز كرد. مسلمانان در نهاوند ايرانيان را شكست دادند اما سردار مسلمانان،‌ يعني نعمان بن مقرن،‌ در اين جنگ كشته شد. پس از فتح نهاوند،‌ همدان نيز به دست مسلمانان افتاد. فتح همدان و قزوين و ابهر و زنجان به دست قبايل مستقر در كوفه انجام گرفت. امير كوفه كه در آن وقت " مغيره بن شعبه " بود، ‌سپاهي به فرماندهي "براء بن عازب" فرستاد كه در سال 22 (ه.ق.)‌ ابهر و قزوين را فتح كردند. در زمان حكومت وليدبن عقبه بر كوفه، مسلمانان با مردم گيلان و مغان و طالش (‌ طليسان ) جنگيدند،‌ ولي ظاهرا"‌موفقيتي به دست نياوردند و فقط زنجان را متصرف شدند .
در سال 21 يا 23 (‌ه.ق.)‌ مسلمانان در نتيجه جنگ سختي كه با سياوخش (پسر مهران ، پسر بهرام چوبين)‌كردند، شهر مهم ري را به تصرف خود در آوردند. به دنيال فتح ري،‌ قومس (‌سمنان و دامغان )‌ و گرگان به دست مسلمانان افتاد. اسپهبد طربستان ناگزير به پيمان آشتي با مسلمانان شد. فتح آذربايجان و مغان و اران نيز، در اواخر خلافت عمر اتفاق افتاد. مسلمانان از راه دربند (‌باب الابواب)‌ به مملكت خزرها تاختند و تا بلنجر (‌مركز خزرها)‌ پيش رفتند. مسلمانان نتوانستند در آنجا بمانند و در سالهاي بعد از خزرها شكست خوردند و سرداران ايشان كشته شدند . يزدگرد پس از جنگ جلولاء به ري و از آنجا به اصفهان وكرمان و خراسان رفت. وي در اين سفر آتش مقدس را به همراه خود داشت تا آنكه در مرو، آتشگاهي براي اين آتش مقدس بنا كرد .
عمر ، "‌ احنف بن قيس "‌را مامور فتح خراسان كرد . او از راه طبس به هرات رفت و از آنجا روي به شهرهاي ديگر خراسان نهاد . يزدگرد از پادشاه سغد و خاقان ترك و خاقان چين تقاضاي كمك كرد و با كمك خاقان ترك و مردم فرغانه و سغد ، وارد بلخ شد. احنف با سپاهيان بصره و كوفه به رويارويي سپاه ترك شتافت . تركان از ياري با ايرانيان سرباز زدند و خود ايرانيان نيز از كمك جدي به يزدگرد خوداري كردند. يزدگرد ناچار از جيحون گذشت و به فرغانه رفت . پس از آن ، باز به خراسان بازگشت و عاقبت بعد از سالها در سال 31 ( ه.ق.) كشته شد .
در سال 23 (‌ ه.ق.) پس از كشته شدن عمر ، عثمان به خلافت رسيد. او "‌ ابوموسي اشعري " را از حكومت بصره معزول كرد و "‌ عبدالله بن عامربن كريز " را كه جواني بيست و پنج ساله بود والي بصره كرد. عبدالله بن عامر شورش مردم فارس را خوابانيد و استخر و اردشير خوره و دارابگرد را دوباره به دست آورد . همچنين اميراني را بر شهرهاي خراسان و كرمان و مكران و سيستان تعيين كرد و خود براي سركوب قيام مردم خراسان حركت نمود . احنف بن قيس را هم مامور فتح ولايتهاي جوزجانان و طالقان و فارياب كرد . احنف اين ولايتها را يكي پس از ديگري به تصرف درآورد . عبدالله بن عامر قيام مردم كرمان و سيستان را آرام كرد و عامل وي ، تا زابلستان و كابل پيش رفت .

نوشته شده در چهارشنبه 1385/04/07 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

پس از بهرام چهارم ، يزدگرد اول در سال 399 م. بر تخت نشست و بيست و يك سال حكومت كرد. مي گويند او با دختري يهودي ، به نام " شوش دخت " كه دختر راس الجالوت يهوديان بود ازدواج كرده بود . در زمان او ، مسيحيان در سلوكيه تيسفون مجمعي از اساقفه  تشكيل دادند كه به اختلافات ميان خودشان پايان دهند . اما ، مسيحيان از حسن رفتار او سوء استفاده كردند و به بعضي از آتسكده ها آسيب رساندند و اين موجب شد كه يزدگرد آنان را تنبيه كند . در اين زمان ، " اركاديوس " امپراتور روم از او درخواست نمود كه قيمومت پسرش تئودوزيوس دوم را بر عهده گيرد . يزدگرد اين درخواست را پذيرفت و شخصي اخته را به نام آنتيوخوس بيزانسي فرستاد تا پس از مرگ اركاديوس ، قيمومت تئو دوزيوس را برعهده گيرد. پس از مرگ يزدگرد اول ، پسرش بهرام پنجم معروف به " گور" به ايران آمد و حكومت را از دست خسرو نامي كه از سوي بزرگان به سلطنت رسيده بود، گرفت (سال 420 م.) . بهرام را به شكار دوستي و عيش طلبي و معاشقه با زنان وصف كرده اند و داستانهايي از او دراين باره بر جاي مانده است . در زمان او تعقيب و شكنجه مسيحيان از نو شروع شد و بسياري از اين ايشان به خاك روم پناه بردند. با دخالت امپراتور و كشمكش مختصري كه روي داد ، بهرام پذيرفت كه فراريان مسيحي به ايران باز گردند و با ايشان خوش رفتاري شود و در عوض ، زرتشتيان ايراني نيز در خاك روم در عبادت خود آزاد باشند . همچنين ، امپراتور روم مبلغي را براي حفظ گذرگاههاي قفقاز از حمله " هونها " به ايران بپردازد. اين مبلغ كه هر ساله به ايران پرداخته مي شد، در ايران به معني باج تلقي مي گرديد .

نوشته شده در چهارشنبه 1385/03/24 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

چنانكه قبلا" هم اشاره شد، شاهنشاهي اردشير در 26 سپتامبر سال 226م. بوده است و اين ، همان سالي است كه در آن اردشير به سلطنت رسيده و مطابق است با سال 538  سلوكي . شايد، اين سال ، شكست اردوان و يا سال فتح تيسفون و پايتخت شدن آن باشد .بعضي تاريخ شكست اردوان را بنابر محاسباتي كه كرده 28 آوريل 224 م. گفته اند و در اين صورت ، سال 226 م. بايد سال تصرف تيسفون باشد كه شاهنشاهي اردشير در آن روز مسجل شده است . اردشير پس از فتح ولايات غربي ، متوجه مشرق ايران شد و سيستان و گرگان و ابرشهر (نيشابور) و خوارزم و مرو و بلخ را گرفت و به پارس بازگشت . اردشير در اواخر سلطنت خود ، شاپور را در حكومت شركت داد و اين از سكه هايي كه نيم تنه هر دو تن بر آنها نقش بسته است ، معلوم مي شود .

نوشته شده در سه شنبه 1385/03/16 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

حكومت خاندان ساساني در ايران ، پس از انقراض دولت پارتي (اشكاني) به مدت چهار قرن دوام يافت. در تاريخ آغاز حكومت اردشير اول ، نخستين سال شاهنشاهي اردشير اول ساساني (يعني ، سالي كه در آن به شاهنشاهي رسيد) با بيست و پنجم و بيست وششم سپتامبر سال 226 مسيحي (مطابق با سال 538 سلوكي) آغاز مي شود كه سال حكومت دولت ساساني بر سرتاسر ايران است و پايان حكومت اين خاندان ، در سال 651 يا 652 م. است كه سال كشته شدن يزدگرد سوم آخرين پادشاه ساساني در مشرق ايران است . بنابر اين ، حكومت ساسانيان بر ايران بيش از چهار صد سال (426 سال) ادامه داشته است .

در اين چهار صد سال ، دولت ساساني يكي از دو دولت بزرگ جهان متمدن آن روز (در آسياي غربي) بوده است كه مرزهاي آن در مشرق ، تا دره رود سند و پيشاور و در شمال شرقي ، گاهي تا كاشغر كشيده شده بود . در شمال غربي ، تا كوههاي قفقاز و دربند در ساحل درياي خزر و گاهي هم ، تا درياي سياه مي رسيد و در مغرب ، رود فرات به طور كلي مرز اين دولت با حكومت روم و جانشين آن يعني روم شرقي با بيزانس بود . البته ، گاهي اين مرز خيلي فراتر از رود فرات مي رفت و گاهي هم به اين سوي فرات منتهي  مي شد ، ولي صرف نظر از كششها و فشردگيها مي توان رود فرات را مرزي طبيعي ميان دو دولت بيزانس و ساساني دانست .

دولت بيزانس كه در مشرق متصرفات خود با دولتي نيرومند مانند دولت ساساني سروكار داشت و آن را قويترين خصم خود مي دانست ، گرفتاريهاي زيادي هم در مغرب و هم در شمال متصرفات خود به خصوص در اروپا داشت . اين گرفتاريها ، مانع از مي شد كه دولت بيزانس همه هم و توجه خود را مصروف مرزهاي شرقي خود كند و به همين سبب ، دولت ساساني، مانند دولت اشكاني ، توانسته بود پايتخت خود را تيسفون در كنار دجله قرار دهد و از نزديكي پايتخت به مرزهاي دشمن ، بيمي نداشته باشد . دولت ساساني هم، در مشرق و شمال مرزهاي خود، گرفتاريهاي زيادي داشت كه گاهي به مرحله خطرناك و تهديد كننده اي مي رسيد . بدين گونه ، سياست خارجي دولت ساساني در سرتاسر اين جهان،  در روابط با شرق و غرب خلاصه مي شد. اما دولت ساساني در اين مدت خود را به حد كافي  نيرومند نشان داد و توانست مملكت ايران را از آسيبهاي مخرب و خطرناك نگه دارد و در داخل مملكت براي مردم ايران ، زندگي مرفه قرين با امنيت تامين كند .

با اينكه دشمنان شناخته شده دولت ساساني ، دولت متمدن بيزانس و دولتهاي نيمه متمدن شمال ومشرق كشور بودند ، سقوط اين دولت نه از سوي اين دشمنان بلكه از جانبي بود كه هرگز انتظار آن نمي رفت و آن دولتي بود كه با آنكه جنبه نظامي آن از اقوام بيابان گرد بود ، ولي بنيه سياسي و اجتماعي آن برپايه بينش ديني و فكري نيرومندي بود كه دولتها و دشمنان ديگر ساساني فاقد آن بودند . دولت اسلامي كه در اوايل قرن هفتم ميلادي، تشكيل شده بود ، از جهت روحي و معنوي چنان قوي بود كه تسلط آن بر ممالك مجاور ، مانند تسلط اقوام با ديه نشين و صحرانورد ديگر ، موقتي .

زادگاه دولت ساساني ، ايالت "پارس" بود. چنانكه معلوم است، در دولت پارتي يا اشكاني در ايالات و ولايات مختلف ايران ، حكومتهاي محلي نيمه مستقلي بودند كه از لحاظ سياست خارجي ، تابع دولت مركزي بودند كه دولت سلطنتي بود و در راس آن شاهنشاه قرار داشت . در ايالت پارس نيز ، چنين حالتي وجود داشت . 

ساسان كه نام خاندان ساساني از اوست ، به گفته طبري ، صاحب (نگهدار) آتشكده استخر بوده است كه به نام آتشكده ناهيد يا آناهيد معروف بود . در كتيبه سه زبانه كعبه زرتشت كه به دستور شاپور اول – پادشاه ساساني – نقش شده است ، ساسان عنوان " خدا " دارد كه به معناي خداي آفريننده جهان نيست ، بلكه عنوان سلطنتي بايد باشد . اين است كه مقصود از " خدا " معناي مصطلح امروزي آن نبوده است . شاپور پدرش اردشير را نيز خدا و پرستنده " مزدا " و شاهنشاه ايرانيان معرفي كرده ، در حالي كه خود را " شاهنشاه ايرانيان و جز ايرانيان " خوانده و جد خود بابك را، فقط شاه ناميده . اين به آن معني است كه بابك فقط يك حاكم يا شاه محلي بوده وحكومت اردشير از سرزمين واقعي ايرانيان تجاوز نكرده بوده است . همچنين ، فقط شاپور در اين كتيبه نذورات و قربانيهايي براي ارواح خاندان و خويشان سلطنتي دستور داده ، از ساسان نام برده ولي او را " شاه " نخوانده . مي توان از اين نكته چنين استنباط كرد كه آنچه در كارنامه اردشير بابكان و در شاهنامه فردوسي آمده (درباره اينكه ساسان پدر واقعي اردشير بوده است) به حقيقت نزديكتر است . در اين دو روايت كه قسمت بيشتر آن افسانه است، ساسان از نسل شاهان كيان معرفي شده كه پس از آوارگي و دربه دري پدرانش ، از هند به ايران آمده و چوپان بابك، پادشاه پارس شده و بابك پس از ديدن خوابي، دختر خود را به ساسان داده و اردشير از اين ازدواج به وجود آمده و بابك او را پسر خود خوانده است. به همين سبب ، شاپور در كتيبه خود صورت رسمي را ، كه اردشير پسر بابك بوده، آورده ، اما از ساسان به عنوان جد بزرگ خود ياد نكرده است . البته بودن ساسان ازنسل  كيانيان و آوارگي اجداد ساسان و چوپان او افسانه است.  

بابك نيز ، بنابر روايت طبري ، منصب روحاني رياست آتشكده آناهيد را دارا بود و از زنش كه رودك يا روتك نام داشت، اردشير به وجود آمد. البته، بابك پسر ديگري هم به نام شاپور داشته كه ظاهرا" بزرگتر از اردشير بوده است . 

>>>>>>>>>>>>> ادامه دارد  >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

نوشته شده در چهارشنبه 1385/03/10 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

سلطه جانشينان اسكندر بر قلمرو هخامنشي ( با وجود خشونت نظامي سلوكيان ) در سراسر ايران طولاني نشد . حتي در همان دوران اقتدار نظامي سلوكيان – مقارن با سالهايي كه مهاجران يوناني در استان باكتريا ( باختر ،بلخ ) به رهبري سر كرده خويش به نام ديودوتس ، اعلام استقلال كردند . ( حدود 250 ق.م. ) – در استان پارت ( پارتيا، پرثوه ) نيز دولت ايراني مستقلي به وجود آمد كه به نام موسس آن دولت ، ارشكان ( اشكان ، اشكانيان) ناميده شد. بعدها به دنبال طرد سلوكيان از ايران ، اين دولت به شاهنشاهي بزرگي تبديل شد كه در توالي شاهنشاهيهاي بزرگ شرق ، ششمين شاهنشاهي بزرگ دنياي باستان محسوب شد . اين دولت طي چندين قرن فرمانروايي ، از بسياري جهات رقيب و حريف روم بود .

ارشك اول موسس اين دولت كه بر وفق روايات ، سركرده طايفه آريايي پرني ( اپرني ) از طوايف وابسته به اتحاديه داهه از عشاير سكايي حدود باختر بود ، حدود دو سال بعد از اعلام استقلال كشته شد. برادر وي تيردات ، كه جانشين او گرديد خود را ظاهرا" به احترام نام او ارشك خواند ( ارشك دوم ) . پادشاهان بعد از وي هم از همين بابت ، نام ارشك را به عنوان نوعي لقب بر نام خود افزودند . بدين گونه ، سلسله جانشينان ارشك به نام " ارشكان " خوانده شدند ( اشكانيان ) .

هر چند دولت اشكاني به وسيله ارشك اول و برادرش تيردات ( كه امروز ديگر ترديدي در تاريخي بودن آنان نيست ) پايه گذاري شد ، اما تاسيس واقعي آن به وسيله ميتره دات ( مهرداد ) اول ، ( ششمين اشك) و تحكيم نهايي آن به وسيله مهرداد دوم ، ( نهمين اشك ) انجام شد. ظاهرا" ، مقارن اين احوال كه چندي بعد منجر به طرد قطعي سلوكيان از ايران شد ، پادشاهان اين سلسه خود را وارث ملك پادشاهان قديم پارس ( هخامنشيها ) خواندند. چنانكه از يك مورخ يوناني ( آريان ) نقل شده است . نسبت خود را هم به هخامنشيها رساندند ، البته با انتساب به اردشير دوم . اما ، شاهنشاهي پارت با شاهنشاهي هخامنشي به كلي تفاوت داشت . نه تنها نظام حكومت آن هرگز استواري و انسجام آن دولت را دارا نبود، بلكه وسعت آن هم حتي بدون مصر كه از زمان اسكندر به كلي از ايران جدا شد، به پاي وسعت شاهنشاهي هخامنشي نرسيد .
قلمرو آنان كه شامل تعدادي دولتهاي مستقل دست نشانده هم مي شد ، در آنچه به وسيله حكام ( ساتراپهاي ) اشكاني اداره مي شد ، شامل هجده استان ( ساتراپي ) بود كه يازده استان را از استانهاي عليا و هفت استان را ، استانهاي سفلي مي خواندند .  استانهاي عليا ، شامل ولايات شرقي اين قلمرو و استانهاي سفلي خوانده مي شد، عبارت بودند از:

نوشته شده در شنبه 1385/02/16 ساعت توسط اسپيتمان

[ ) ] [  ] [ 5 ]

يازده سال بعد از مرگ اسكندر كه تمام آن مدت و حتي چند سالي بعد از آن هم جنگهاي جانشيني او بين سردارانش در منازعات طولاني گذشت ، استان بابل به وسيله يك سردار مقدوني او به نام سلوكوس كه پدرش انتيوكوس هم از سرداران فيليپوس (فيليپ) پدر اسكندر محسوب مي شد، افتاد (312ق.م.) . او سپس استان ايلام (خوزستان و بخشي از لرستان امروز) و سرزمين ماد (به استثناي آذربايجان) را هم بر قلمرو خويش افزود . بدين گونه ، دولت پادشاهي مستقلي به وجود آورد كه به نام خود او " دولت سلوكي " (سلوكيان) خوانده شد و آغاز سلطنت او بعدها براي اين دولت ، مبداء تاريخ گشت . (تاريخ سلوكي) .
چند سال بعد ، به دنبال پيروزيي كه در جنگ بزرگ ايپسوس به دست آورد (301 ق.م.) ، سوريه و بخش عمده آسياي صغير را هم بر قلمرو وسيع آسيايي خود افزود . قلمرو آسيايي او در آن هنگام ، تمام بخش آسيايي متصرفات اسكندر را شامل مي شد و از سواحل شرقي مديترانه تقريبا" تا كرانه هاي سيحون را در بر مي گرفت . اما چون اين امپراتوري كه در آسيا در واقع جانشين شاهنشاهي هخامنشي محسوب مي شد ، بر خلاف آن دولت در اين نواحي هيچ پايگاه قومي نداشت و به كلي يك دولت اجنبي به شمار مي آمد . همين وسعت  فوق العاده قلمرو و اشتمالش بر اقوام و سرزمينهاي متنوع ، ادامه سلطه و حفظ وحدت و تماميت آن را دشوار مي كرد . از اين رو ، سلوكوس و پسرش انتيوكوس كه از اواخر عمر پدر شريك او بود ،با اقدام به ايجاد شهرها و مهاجرنشينهاي يوناني – مقدوني در داخل آسيا ، سياست  يوناني مآب كردن آسيا را كه اسكندر براي اداره آسيا طرح كرده بود ، دنبال كردند . از اين رو، در مدت فروانروايي سلوكوس اول و انتيوكوس اول غير از بيست و پنج شهر يوناني كه به وسيله اسكندر در آسيا به وجود آمد، تعداد زيادي شهرهاي يوناني نشين جديد نيز احداث گشت . اين شهرها كه خود بالغ بر شصت شهر بودند ، از مرزهاي غربي آسياي صغير تا كناره سيحون و سند احداث گشتند كه غالبا" به نام سلوكوس و انتيوكوس، " سلوكيه " و" انطاكيه " خوانده مي شدند، يا به نام مادر و زن سلوكوس، به ترتيب " لائوديكيا" (لاذقيه) و " آپامئا " (افاميه) نام گرفتند . در راس اين شهرها ، مي توان از سلوكيه نام برد . همچنين در كرانه غربي دجله كه تختگاه ولايات شرقي سلوكيان محسوب مي شد و انطاكيه در سوريه در ساحل نهرالعصي (Orontos) كه تختگاه دولت سوريه خاندان سلوكي به شمار مي آمد . شهرهاي ديگر ، شامل پانزده انطاكيه ديگر ، چهار سلوكيه ، هشت لائوديكيه و دواپامئا مي شد كه تعداد كثيري از آنها در داخل فلات ايران از ماد و پارس تا پارت (خراسان) و سيستان واقع بودند . شهرهاي ديگر هم كه در آنها مهاجران مقدوني و يوناني ساكن شدند، نامهاي يوناني يافتند . از جمله ، سرزمين ري (رگ) " اوروپوش " خوانده شد و آنچه امروز نهاوند نام دارد ، در آن ايام به عنوان " لائوديكيه " خوانده شد. درپارس ، مرووسيستان نيز ، شهرهايي به نام انطاكيه به وجود آمد ، در ايلام هم لااقل سه شهر به نام اسكندريه خوانده شد ، در هرات (هريوه) و حتي د سرزمين سغد نيز ، شهرهاي به همين نام پا گرفت . همچنين به مهاجران يوناني و مقدوني كه به اين شهرها جلب مي شدند ، قطعه زميني براي سكونت و كشت و كار داده مي شد و در مقابل ، خدمات نظامي بر آنان الزامي مي گشت . احداث اين شهرها ، ناظر به ايجاد پادگانهاي نظامي و ذخيره در نقاط سوق الجيشي براي مقابله با شورشهاي محلي وضد سلوكي بود . همچنين ، دفع هر گونه توطئه وشورش بيگانه را نيز تسهيل
مي كرد . با آنكه اين شهرها به وسيله شوراها و سازمانهاي يوناني و موافق آداب و ترتيبات معمول در يونان و مقدونيه اداره مي شد، غالبا" اراده پادشاه در اكثر آنها بر ساير موازين حاكم بود و حكام و شوراها در عمل ، همواره نقش انفعالي داشتند . از لحاظ اداري ،قلمرو سلوكي ، (لااقل در دوران اعتلاي آن كه بعد از سه چهار نسل از اخلاف سلوكوس پايان يافت) شامل حدود هفتاد و دو حوزه حكمراني بود كه هر چند حوزه آن ، يك استان (ساتراپي) را تشكيل مي داد، اما با وجود استقلال محلي ساتراپها، حكم پادشاه سلوكي بر سراسر قلمرو وي نافذ بود . پادشاه بر اعمال حكام تابع نظارت و اشراف داشت و براي اعمال اين نظارت ، دربار او گاه به صورت يك اردوي متحرك نظامي در نواحي مختلف كشور در حال حركت بود. معهذا ، با درگيريهايي كه سه چهار تن جانشينان بلافاصله بعد از سلوكوس در سوريه و آسياي صغير پيدا كردند ، نظارت منظم و بلاواسطه آنان بر ولايات شرقي ، تدريجا" كاستي گرفت . همچنين ، با عكس العملهاي ضد اجنبي كه حتي از عهد سلوكوس اول در ماد ظاهر شد و يك بار هم يك شاهزاده سلوكي در اين وقايع به همدستي با مخالفان متهم گشت ، سلطه آنان در ولايات ايراني به طور محسوسي روبه زوال رفت .

سرانجام ، يونانيها باختر در مقابل دولت مقدوني سلوكي داعيه استقلال و انفصال يافت (250 ق.م.) . در پي آن ، ولايات پارت و گرگان هم تحت رهبري خاندان ارشك از سركردگان عشاير ايراني آن نواحي ، سر از ربقه انقياد قوم برتافت (حدود 247ق.م.). سلوكيان كه غالبا" در سوريه دچار كشمكشهاي محلي و حتي خانگي بودند ، موفق به الحاق مجدد اين نواحي به قلمرو خويش نگرديدند . حتي ، در مقابل بسط اين دولت جديد  ايراني ، ولايات ماد و پارس و ايلام و بابل را هم از دست دادند (140 ق.م.) . از آن پس،  قلمرو آنان منحصر به سوريه شد. اما ، در آنجا نيز با توسعه طلبي روم مواجه شدند كه استغراق آنان در جنگهاي خانگي و دسيسه و فساد و عياشي ، امكان مقاومت در مطالع روم را براي آنان باقي نگذاشت . بدين گونه ، امپراتوري محدود و در حال انحطاط سلوكي بعد از نزديك دويست پنجاه سال فرمانروايي انقراض يافت (64 ق.م.) .
سلوكس اول ، معروف به فاتح (نيكاتور) اولين تختگاه خود را در بابل ساخت (سلوكيه) . او پس از پيروزي بر سوريه ، انطاكيه را در كنار نهرالعاصي تختگاه دائمي خود قرار داد و اخلاف او نيز بعد از آنكه سلوكيه بابل هم رانده شدند ، امپراتوري سلوكي را در عمل به دولت سوريه أي مبدل كردند كه آن نيز طعمه روم گشت .سلوكوس اول بعد از سي ودو سال سلطنت در موقعي كه عازم تسخير مقدونيه بود ، كشته شد (281 ق.م.). پسرش، انتيوكوس اول كه از اواخر عمر پدربا وي در سلطنت شريك شد (293 ق.م.) ،وقتي به جاي او نشست ، از دعاوي پدر بر مقدونيه (278 ق.م.) و آسياي صغير صرف نظر كرد (261 ق.م.) . اما ، با قدرت در مقابل هجوم طوايف وحشي بر نواحي مرزي قلمرو خويش ايستاد (273 ق.م.) و عنوان منجي (سوتر soter  )يافت . نقش او در ايجاد شهرهاي يوناني ، قابل ملاحظه بود . در واقع ، قسمت عمده اين طرح به وسيله او به انجام رسيد . پسر وي ،انتيوكس دوم كه بعد از او به سلطنت رسيد ، هر چند بخشي از آنچه را كه پدرش عمدا" از دست داده بود اعاده كرد ، (251 ق.م.) اما به اعاده قدرت در قلمرو ميراث يافته موفق نشد . او حتي با ازدواج و طلاق يك شاهد خت مصري ، اواخر ايام فرمانروايي خود را نيز قرين اغتشاش ساخت .
با سلطنت پسر و جانشين او ، سلوكوس دوم (225-246 ق.م.) عوامل تجزيه و اختلاف تدريجا" دولت سلوكي را با دشواريهاي جدي مواجه ساخت . وي ، نه قادر به دفع طغيان باختر و پارت شد و نه در كشمكشهايي كه با مصر يافت ، حيثيت دولت خود را تامين كرد . سلطنت پسر و جانشين او (سلوكوس سوم) فقط دو سال (223 – 225 ق.م.) به طول انجاميد . برادرش ، انتيوكوس سوم (187 – 223 ق.م.) معروف به " كبير " در لشكر كشي به شرق ، باختر و پارت اشكانيان را به اظهار انقياد واداشت . اما ، در حمله أي كه به خاك يونان كرد ، با قدرت روم برخورد كرد (188ق.م.) و دچاروهن و سستي گرديد . پسرش سلوكوس چهارم كه بعد از او به سلطنت رسيد (187 ق.م.) و فيلوپاتر (Philopater) خوانده شد، سياست پدر را در رعايت حسن همجواري با روم مراعات كرد . همچنين ، با مصر و مقدونيه نيز هراز هرگونه در گيري ، خوداري ورزيد. او به دست وزير خود هليودوروس (Heliodorus) نام كشته شد (175 ق.م.) و علت قتلش نيز مجهول ماند . انتيوكوس چهارم كه بعد از سلطنت  يافت ، برادر اوبود . خشونت وي در فلسطين با مقاومت يهود مواجه شد. كوششي هم كه در مصر براي تسخير آن سرزمين كرد ، با دخالت روم نا موفق ماند . انتيوكوس چهارم ، جهت رفع آنچه او آن را " غائله پارت " مي خواند ، لشكري هم به شرق كشيد .اما ، توفيقي نيافت و جانش را نيز بر سر اين �